Küresel Gelişmeler Işığında Eskişehir’de Perakende Sektörü ve Ekonomi * Oytun MEÇİK Araştırma Görevlisi Uşak Üniversitesi İİBF – İktisat Bölümü oytun.mecik@usak.edu.tr Perakende sektörü, yaratt ığı istihdam ve yat ırımlar ile Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörlerinden biri olarak ekonomi içerisindeki yerini her geçen yıl daha da belirginleştirmektedir. Perakende sektörünün ekonomide aldığı pay 2008 yılında yüzde 7,9 oranında iken, bu rakam 2009’da yaşanan küresel kriz döneminde yüzde 7,4’e gerilemiş, 2010 yılının ilk üç ayında ise kümülatif olarak yüzde 9,2 oranına ulaşmıştı r. 2010 yılının üçüncü çeyrek sonuçlar ına göre ise perakende ticaret hacminin GSYH içerisindeki payı yaklaşık yüzde 26 oranındadır. Bu oran da, yıllık bazda yaklaşık 175 milyar dolarlık bir ciroya denk gelmektedir. Organize perakende sektörü ise GSYH içerisinde yüzde 11,3 oranındaki pay ile yıllık bazda yaklaşık 78 milyar dolarlık bir ciro hacmine ulaşmaktadı r. Türkiye’deki organize alışveriş merkezlerine ilişkin ciro endeksinin yıllar bazındaki hareketi ortalamalardaki art ışı yansı tmaktadı r. Şekil 1: Ciro Endeksi Kaynak: www.ampd.org Perakende ticaret hacminin, gerek Türkiye ekonomisi içerisinde oluşturduğu, gerekse GSYH içerisinde edindiği pay bakımından gelişmesi oldukça dikkat çekicidir. 2010 yılında yapılan Perakende 250 Araştı rmasının sonuçlarına göre, Türkiye’deki organize perakende sektörünü yaklaşık 800 ulusal perakende firması ve 246 adet alışveriş merkezi oluşturmaktadı r. 2007 yılında organize alışveriş merkezleri ile tanışan Eski şehir’de de bu merkezlerin sayısı yeni yat ırımlarla birlikte artmakta ve bu merkezlerde yaklaşı k 5000 kişi istihdam edilmektedir. Perakende sektörünün yüzde 44’lük bir bölümünü oluşturan organize perakende sektörü, 2009 yılında 72 milyar dolar olan cirosunu art ı rarak büyütmüştür. Sektörün sürekli yat ırım trendi ve buna bağlı olarak artan istihdam oranları bu büyümeyi desteklemektedir. 2009 yılı sonunda 450 bin kişi olan organize perakende sektörü istihdamının, 2010 yılı sonunda yüzde 15 artış ile 520 bin kişi olarak gerçekleşmesi öngörülmüştür. 2011 yılında da istihdamdaki art ış oranlarının korunması ve yıllık yüzde 15-16 art ış oranıyla sektör istihdamının 600 bin kişiye yaklaşması beklenmektedir. Perakende sektörünün 2011 yılında, kriz öncesi dönemlerde olduğu gibi çift haneli büyüme rakamlarına ulaşacağı düşünülmektedir. 2009 yılında her gün ortalama 13 mağaza, 2010 * Eskişehir Sanayi Odası Dergisi (2011), Yıl:2 Sayı:11, ss.38-40.