Tạp chí Khoa học HQGHN: Các Khoa học Trái đất và Môi trường, Tập 34, Số 4 (2018) 1-12 1 ánh giá sự tích ly và rủi ro sinh thái một số kim loại nặng trong trầm tích mặt khu vực hạ lưu sông áy Lê Thị Trinh, Kiều Thị Thu Trang, Nguyễn Thành Trung, Nguyễn Khánh Linh, Trịnh Thị Thắm * Trường ại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội 41A ường Phú Diễn, Cầu Diễn, Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam Nhận ngày 13 tháng 12 nm 2018 Chỉnh sửa ngày 20 tháng 12 nm 2018; Chấp nhận đng ngày 21 tháng 12 nm 2018 Tóm tắt: Theo số liệu thống kê, hệ thống lưu vực sông Nhuệ - áy đang chịu sự gia tng về số lượng và lưu lượng nước thải từ các hoạt động sản xuất, sinh hoạt. Các nguồn thải mang theo các chất hữu cơ, kim loại nặng, vi sinh vật,… tích ly trong trầm tích và hệ sinh thái dưới nước gây ảnh hưởng đến môi trường nước và hệ sinh thái. Trong nghiên cứu này, sự tích ly kim loại nặng trong trầm tích tại khu vực hạ lưu sông áy được đánh giá thông qua chỉ số rủi ro sinh thái tiềm nng của một số kim loại trong trầm tích. Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong 22 mẫu trầm tích tại khu vực hạ lưu sông áy đều phát hiện sự có mặt của các kim loại Cu, Pb, Cd, Cr với hàm lượng dao động trong khoảng tương ứng là 15,8 ÷ 82,6; 13,1÷ 72,1; 0,189 ÷ 2,43; 16,1 ÷ 97,3 mg/kg trọng lượng khô. Chỉ số rủi ro sinh thái tiềm nng của các kim loại nằm trong khoảng từ 11,4 đến 78,7 nên khu vực nghiên cứu có mức độ rủi ro kim loại thấp. Số liệu này có thể làm rõ mức độ rủi ro tiềm nng của khu vực và là cơ sở khoa học của các biện pháp kiểm soát và giảm thiểu các nguồn gây ô nhiễm môi trường từ các hoạt động kinh tế xã hội của lưu vực sông Nhuệ - áy. Từ khoá: Kim loại nặng, trầm tích, rủi ro sinh thái, hạ lưu sông áy 1. Mở đầu Sông áy là một chi lưu nằm bên hữu ngạn của sông Hồng (từ 20 0 33’ đến 21 0 19’ v độ Bắc và 105 0 17’ đến 105 0 50’ kinh độ ông), chiều dài sông chính khoảng 247km (tính từ cửa Hát Môn đến cửa áy trước khi đổ ra biển ông), diện _________ Tác giả liên hệ. T.: 84-983307385. Email: tttham@hunre.edu.vn https://doi.org/10.25073/2588-1140/vnunst.4351 tích lưu vực khoảng 6.595 km 2 . Lưu vực được giới hạn bao bởi đê sông Hồng ở phía Bắc, phía ông giáp với lưu vực sông Nhuệ, phía Tây giáp tỉnh Hòa Bình, phía Nam giáp tỉnh Hà Nam. Sông áy lấy nguồn nước chính từ sông Hồng và chảy ra vịnh Bắc Bộ. Sông áy có lòng sông chảy gọn trong vùng đồng bằng Bắc Bộ với https://doi.org/10.25073/2588-1140/vnunst.4243 https://doi.org/10.25073/2588-1140/vnunst.4243