Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde 321 117 | juni 2010 xxx. xxx xxx xxx Behandeling van macroglossie ten gevolge van acromegalie K. Alons, S.J. Bergé, P.N.M.A. Rieu, G.J. Meijer Casuïstiek Een 61-jarige vrouw presenteerde zich met macroglossie. Zij had spraak- en slikproblemen en dyspneu als ze liggend sliep. Op 55-jarige leeſtijd had zij de klinische kenmerken van acromegalie ontwikkeld, waarna een hypofyse-adenoom was gediagnosticeerd dat chirurgisch was verwijderd. Besloten werd de tong chirurgisch te verkleinen en het cavum oris te vergroten door de parodontaal zwakke restdentitie in de onderkaak te extraheren en de processus alveolaris inferior fors te verlagen. Direct werden implantaten geplaatst in de edentate boven- en onderkaak. Na plaatsing van overkappingsprothesen en dankzij de begeleiding van een logopedist verbeterde de spraak aanzienlijk. Bovendien kon de patiënt weer liggend slapen. De klinische diagnose macroglossie wordt gesteld op basis van subjectieve criteria, zoals de morfologie en de mate van tongprotrusie. Vaak is macroglossie een secundair verschijnsel van een systemische aandoening. Voor een reductie van de tong kan worden gekozen uit diverse chirurgische methoden. Aanbe- volen wordt de tongreductie te combineren met een vergroting van het cavum oris. Alons K, Bergé SJ, Rieu PNMA, Meijer GJ. Behandeling van macroglossie ten gevolge van acromegalie Ned Tijdschr Tandheelkd 2010; 117: 321-324. doi: 10.5177/ntvt.2010.06.10119 Gegeven Een 61-jarige vrouw presenteerde zich bij een mondziekten, kaak- en aangezichtschirurg met macroglossie ten gevolge van acromegalie. Op 55-jarige leeſtijd had zij de klinische kenmerken van acromegalie ontwikkeld, zoals een vergroting van de handen en de voeten, waardoor ringen en schoenen niet meer pasten. Ook de mandibula en de neus waren fors vergroot. Haar uiterlijk was grover geworden en naast ma- croglossie vertoonde zij ‘frontal bossing’, een fenomeen waarbij de margo supraorbitalis meer geprononceerd wordt. Na onderzoek was een hypofyse-adenoom gediagnosticeerd. De patiënt had vervolgens een chirurgische behandeling ondergaan waarbij het adenoom in de hypofyse was ver- wijderd. Na deze behandeling was een hormoontherapie begonnen ter suppletie van de normaal door de hypofyse geproduceerde hormonen. Anamnese en onderzoek Door de vergrote tong kon de patiënt haar volledige gebits- prothese in de bovenkaak nauwelijks meer verdragen (a. 1). Zij had constant de neiging om te slikken, kon moeilijk pra- ten en slikken en was doodmoe. Bij navraag bleek de patiënt ’s nachts zittend te slapen omdat zij last kreeg van dyspneu als zij lag. De hormoonmedicatie was goed ingesteld. Intraoraal onderzoek liet een forse edentate bovenkaak zien, terwijl in de onderkaak sprake was van een restdentitie met gegeneraliseerde parodontitis. Naast een indrukwek- kende macroglossie had de vrouw een relatief smal en hoog palatum. Behandeling Gezien het klachtenpatroon werd besloten tot reductie van de tong en vergroting van het cavum oris. In 1 chirurgi- sche behandelsessie werd een tongreductie uitgevoerd (a. 2 en 3), de restdentitie in de onderkaak geëxtraheerd en de processus alveolaris inferior fors verlaagd. Tegelijkertijd werden 3 implantaten in de onderkaak en 4 in de bovenkaak geplaatst (a. 4). Vanwege de te verwachten postoperatieve zwelling werd de patiënt een nacht geïntubeerd op de afde- ling intensieve zorg bewaakt. Dit verliep zonder problemen en de patiënt kon de volgende dag worden gedetubeerd. Postoperatief verloor ze 10 kilogram lichaamsgewicht. In eerste instantie werd dit geweten aan een transportprobleem van de voeding in de mond. Door postoperatieve zwelling r e d a c t i e n t v t q - k e u r m e r k k e n n i s t o e t s A. 2. De geplande tongreductie is gemarkeerd. A. 1. Macroglossie bij acromegalie. Pre-operatieve situatie.