Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Der. Science and Eng. J of Fırat Univ. 18 (2), 165-170, 2006 18 (2), 165-170, 2006 Mezgit (Gadus merlangus euxinus Nordmann, 1840) Balığının Et Verimi ve Kimyasal Kompozisyonunun Belirlenmesi Serap SAMSUN 1 ,M. Emin ERDEM 2 ve Necati SAMSUN 2 1 Gerze Tarım İlçe Müdürlüğü Sinop, 2 OMÜ, Sinop Su Ürünleri Fakültesi 57000, Sinop, serapsamsun@hotmail.com (Geliş/Received: 01.11.2005; Kabul/Accepted: 17.01.2006) Özet: Bu araştırma, Orta Karadeniz’de avlanan mezgit (Gadus merlangus euxinus Nordman, 1840) balığının et verimi ve kimyasal kompozisyonunun belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Dişi ve erkek balıkların net et oranları %51,25±0,775 ve %55,66 ±0,455 olarak bulunmuştur. Dişi bireylerin kafa, gonat, karaciğer ve diğer iç organ ağırlıklarının vücut ağırlığına göre yüzde oranları sırasıyla %27,48, %7,07, %4,30 ve %9,67 olarak bulunmuştur. Bu oranlar erkek bireyler için ise %29,52, %3,21, %2,59 ve %8,91 hesaplanmıştır. Ortalama protein, yağ, kuru madde ve kül oranları dişi bireyler için %14,58, %1,31, %17,78, %1,16, erkek bireyler için %15,23, %0,86, %18,05 ve %1,04 olarak hesaplanmıştır. Anahtar kelimeler: Mezgit (Gadus merlangus euxinus Nordmann, 1840), Et Verimi, Kimyasal Kompozisyon, Karadeniz The determinatiof of meat yield and chemical composition of whiting (Gadus merlangus euxinus Nordmann, 1840) Abstract: This study was carried out to determine to meat yield and protein and chemical composition of whiting (Gadus merlangus euxinus Nordmann, 1840). The mean meat yield of female and male whiting found as 51.25±0.775% and 55.66±0.455%, respectively. The head, gonad, liver and other internal organs rates of whiting according to total weight for sexes were calculated as 27.48%, 7.07%, 4.30%, 9.67% in females and 29.52%, 3.21%, 2.59% and 8.1% in males, respectively. The mean crude protein, crude oil, dry matter and ashes of female was 14.58%, 1.31%, 17.78%, 1.16%, while male was 15.23%, 0.86%, 18.05%, 1.04%. Key words: Whiting (Gadus merlangus euxinus Nordmann, 1840), Meat Yield, Chemical Composition, Black Sea 1.Giriş Dünyada doğal kaynaklar hızla tükenmekte, insanoğlu hayatını sürdürebilmek için sürekli yeni kaynaklar aramaktadır. Bugün sağlıkl ı ve dengeli beslenme, insanl ı ğın en önemli sorunlarından biridir. İnsanları n beslenmesinde esas unsurları n başında hayvansal proteinler gelmektedir. Bilindiği gibi esansiyel amino asitler mutlaka hayvansal besinlerden alınmalıdır. Zengin protein, mineral madde, vitamin ve doymamış yağ içeri ği su ürünlerinin, özellikle de bal ıkları n dengeli ve yeterli beslenmedeki önemini arttırmaktadır. Ancak çeşitli balıkları n et verimi ve kimyasal yapısı farklılı klar göstermektedir. Bu farklılı kların bilinmesi, söz konusu türlerin beslenme ve ekonomik bakımdan tercihinde önemli rol oynamaktadır [1]. Besin maddesi içerikleri, duyusal bakımdan et kalitesini etkileyeceği gibi vücut kompozisyonu üzerine de önemli ölçüde katkı sağlarlar [2]. Su ürünleri etlerinin %64-84 su, %15-24 protein, %0.1-22 yağ, %0.8-2 mineral madde ve %1 civarında karbonhidrat (glikojen) içerdiği bildirilmektedir [3, 4, 5] Türkiye deniz balıkları üretiminin yaklaşı k %77’sini sağlayan Karadeniz’de 2003 yılı istatistiklerine göre av miktarı 8000 ton olan mezgit balı ğı dip trolü avcılığını n ana avını oluşturması açısından ekonomik değeri çok yüksek bir bal ıktır [6]. Ayrı ca 1994 yı lı Türkiye hane halkı balık tüketiminde mezgit bal ığını n; hamsi, istavrit ve alabalık’tan sonra 4. sırada olduğu bildirilmiştir [7]. Türkiye’de su ürünlerinin kimyasal kompozisyonu ve et verimiyle ilgili bir çok