C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 2011 21 KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE POTANSİYEL ETKİLERİ Seyhun DOĞAN ∗ ve Mutlu TÜZER ** Özet Küresel ısınma ve iklim değişikliği, dünyayı tehdit eden çevre sorunlarının başında gelmektedir. Küresel ve bölgesel anlamda bir takım etkilerinin ortaya çıkacağı beklenen küresel iklim değişikliğinin potansiyel etkileri; tarım, orman, temiz su kaynakları, deniz seviyesi, enerji, insan sağlığı ve bio çeşitlilik üzerinde yoğunlaşacaktır. Ayrıca, dünyanın her yerinde henüz tam anlamıyla yaşanmamış olsa da, ekonomik, ekolojik ve sosyal yaşamda bir takım zincirleme etkilere neden olacak olması, küresel iklim değişikliğine karşı gerekli önlemlerin alınmasında, tüm ülkelerin, uluslararası işbirliğine gerekli duyarlılığı göstermesini gerektirmektedir. Anahtar Kelimeler: Küresel ısınma, küresel iklim değişikliği, sera etkisi. Global Climate Change and Its Potential Effects Abstract Global warming and climate change are on the top of the environmental problems threatening world. Potential effects of global climate change will concentrate on agriculture, forests, clean water supplies, sea level, energy, human health, and bio- diversity. In addition, the fact that it will lead to chained effects in economic, ecological, and social life necessitating sensitivity of all countries to international cooperation for measures against global climate change. Key words: Global warming, global climate change, green house effect. I. KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERA ETKİSİ 1990’lı yıllar bin yılın en sıcak on yılı, 20. yüzyıl da en sıcak yüzyıl olmuştur. 1990’larda yedi defa en sıcak yıl rekoru kırılmış ve 1998 yılı, bin yılın en sıcak yılı olmuştur (Godrej, 2003: 22). Yeryüzündeki ortalama sıcaklıklardaki artışa, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (Intergovernmental Panel on Climate Change-IPCC) iklim değişikliği üzerine yayınlamış olduğu son iki raporda da dikkat çekilmiştir. Kurumun 2007 yılında yayınlamış olduğu 4. değerlendirme raporuna göre, 1995-2006 yılları arasındaki 11 yıl, 1850 yılından beri ölçülen en ∗ Doç.Dr., İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, İktisat Bölümü, İktisat Politikası Anabilim Dalı. ** M.A., İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Politikası Bilim Dalı.