Turkiye Klinikleri J Med Sci 2012;32(3) 759
Kuduz Şüpheli Temas Vakalarının
Epidemiyolojisi ve Kuduz Profilaksisi
Uygulamasının Değerlendirilmesi
ÖZET Amaç: Acil ser vi se baş vu ran ku duz şüp he li te mas va ka la rı nın epi de mi yo lo ji si nin ve ku duz
te mas pro fi lak si si (KTP) uy gu la ma sı nın de ğer len di ril me si dir. Gereç ve Yöntemler: Ocak 2010 ile
Ağus tos 2011 ta rih le ri ara sın da ge ri ye dö nük ola rak ya pı lan bu ça lış ma da, böl ge miz de ki ikin ci ba-
sa mak iki has ta ne nin acil ser vi si ne ku duz şüp he li te mas ne de niy le baş vu ran va ka la rın dos ya bil gi-
le ri kul la nıl dı. Ve ri le rin is ta tis tik sel in ce le me si SPSS V16,0 ile ya pıl dı. Bulgular: Ça lış ma ya alı nan
616 va ka nın 464 (%75,3)’ü er kek, 152 (%24,7)’si ka dın idi. Va ka lar dan 6-15 yaş gru bun da olan la-
rın en faz la risk li te ma sa ma ruz kal dık la rı sap tan dı. Va ka la rın 431 (%70)’i kent sel alan dan gel miş ti
ve en çok ilk ba har [227 (%36,9)’si] ve yaz [193 (%31,3)’ü] mev si min de baş vur muş tu. Kö pek ler [412
va ka (%66,9)] is ta tis tik sel açı dan an lam lı öl çü de te mas tan en sık so rum lu hay van idi (p=0,001). Isı-
rıl ma olgu la rı nın sa yı sı [454 (%73,7)] an lam lı öl çü de yük sek bu lun du (p=0,001). Te mas tan so rum-
lu hay van la rın 336 (%54,6)’sı nın sa hip siz, 280 (%45,4)’inin sa hip li ol du ğu be lir len di. Pro fi lak si
yakla şı mı “Sağ lık Ba kan lı ğı Ku duz Ko run ma ve Kon trol Yö ner ge si’ ne’’ gö re de ğer len di ril di ğin de,
529 (%85,9) ol gu da yak la şı mın uy gun ol ma dı ğı sap tan dı (p=0,001). En sık ya pı lan uy gun ol ma-
yan yak la şım, top lam 303 (%57,3) va ka da ku duz im müng lo bu li ni (IG) uy gula ma sı nın ya pıl ma ma sı
idi. Sonuç: Böl ge miz de ku duz risk li te mas önem li bir halk sağ lı ğı so ru nu dur. Sağ lık per so nel le ri nin
mev cut Ku duz dan Ko run ma ve Kon trol yö ner ge si ne uyu mun da sı kın tı lar ya şan mak ta dır; bu kı la-
vu zun gün cel len me si ge rek mek te dir. Bu ko nu da sağ lık ça lı şan la rı na ru tin hiz met içi eği tim ve ril-
me si ku duz ile mü ca de le de et ki li bir aşa ma ola bi lir.
Anahtar Kelimeler: Ku duz; ku duz vi rü sü; ku duz aşı la rı; ön le me ve kon trol
ABSTRACT Objective: This study aims to evaluate the epidemiology of cases with rabies-suspected
animal contact (RSAC) and the appropriateness of rabies post-exposure prophylaxis (RPEP). Mate-
rial and Methods: This retrospective study was carried out at the emergency departments of two
general hospitals between January 2010 and August 2011. The management charts of cases with
RSAC who were admitted to the emergency room were reviewed. Statistical analysis of data was
done using SPSS for Windows (version 16.0). Results: Of 616 study cases, 464 (75.3%) were male
and 152 (24.7%) were female. Cases in the subgroup aged 6-15 years had the highest risk for RSAC.
Four hundred and thirty one (70%) cases lived in an urban area, and most cases had presented in
the spring (36.9%) and summer (31.3%). Dogs were the most common animal (66.9%) causing RSAC
with statistical significance (p=0.001). Bite was the most common way of contact with 454 (73.7%)
cases reaching statistical significance (p=0.001). Of 616 animals responsible for RSAC, 336 (54.6%)
had no owner, while the others (280, 45.4%) had owners. RPEP was considered inappropriate in
529 (85.9%) cases according to the “Rabies Prevention and Control Guidelines of the Ministry of
Health”, with statistical significance (p=0.001). The most frequent inappropriate procedure was the
lack of rabies immunoglobulin administration in 303 (57.3%) cases. Conclusion: RSAC is an im-
portant public health problem in our region. There are some problems in the application of “Rabies
Prevention and Control Guidelines of the Ministry of Health” and this guideline should be updated.
Routine training of healthcare workers may be an effective solution against rabies.
Key Words: Ra bi es; ra bi es vi rus; ra bi es vac ci nes; pre ven ti on & con trol
Turkiye Klinikleri J Med Sci 2012;32(3):759-65
Uz.Dr. Umut GÜLAÇTI,
a
Uz.Dr. Cemal ÜSTÜN,
b
Uz.Dr. Mehtap GÜRGER,
c
Uz.Dr. Mustafa ŞAHAN,
c
Prof.Dr. Ömer SATICI
d
a
Acil Servis,
b
Enfeksiyon Hastalıkları ve
Klinik Mikrobiyoloji Kliniği,
Elazığ Harput Devlet Hastanesi
c
Acil Servis,
Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi,
Elazığ
d
Biyoistatistik AD,
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi,
Diyarbakır
Ge l iş Ta r i h i/Re ce ived: 05.10.2011
Ka bul Ta r i h i/Ac cep ted: 29.12.2011
Ya zış ma Ad re s i/Cor res pon den ce:
Uz.Dr. Umut GÜLAÇTI
Elazığ Harput Devlet Hastanesi,
Acil Servis, Elazığ,
TÜRKİYE/TURKEY
drumutgulacti@gmail.com
doi: 10.5336/medsci.2011-26796
Cop yright © 2012 by Tür ki ye Kli nik le ri
ORİJİNAL ARAŞTIRMA