ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ: ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ D.A. Sarigiannis 1,2 , A. Gotti 3 , N.I. Sifakis 4 , A.J. Karabelas 3 , E. Solomou 3 , S. Nikolaki 3 , S.P. Karakitsios 1 , C. Moussiou 5 , E. Amanatidou 5 1 Institute for Health and Consumer Protection, European Commission-Joint Research Centre, 21027 Ispra, Italy, E-mail: denis.sarigiannis@gmail.com 2 Aristotle University of Thessaloniki, Department of Chemical Engineering, Thessaloniki, Greece, E-mail: denis@eng.auth.gr 3 Chemical and Process Engineering Research Institute, Centre for Research and Technology Hellas, Thermi, Greece 4 Institute for Remote Sensing and Space Applications, National Observatory of Athens, Greece 5 Technological Educational Institute of W. Macedonia, Kozani, Greece Οι υψηλής χωρικής ανάλυσης αισθητήρες της Γης αντιλαμβάνονται τις επιπτώσεις στις οπτικές ιδιότητες της ατμόσφαιρας που προέρχονται από την ύπαρξη των σωματιδιακών ατμοσφαιρικών ρύπων ως το καταγραφόμενο σήμα λόγω σκέδασης και απορρόφησης, σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η σύνθεση (Fusion) της περιβαλλοντικής και της σχετικής με την υγεία πληροφορίας που επιτρέπει την ελαχιστοποίηση της αβεβαιότητας στη λήψη αποφάσεων σχετικά με την ατμοσφαιρική ρύπανση και τη μείωση αυτής σε αστικό περιβάλλον, προάγωντας τη συνέπεια στη διασυνοριακή παρακολούθηση του περιβάλλοντος. Η αφομοίωση επίγειων μετρήσεων ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε συνδυασμό με δείκτες θολότητας της ατμόσφαιρας εξαγόμενους από δορυφορική τηλεπισκόπηση και δεδομένα πυκνότητας πληθυσμού και μοτίβων χρόνου- δραστηριοτήτων, συντελούν στη δημιουργία χαρτών που με ακρίβεια καταγράφουν την χωρική κατανομή της έκθεσης του πραγματικού πλυθησμού, πάνω στους οποίους εφαρμόζονται επιδημιολογικά μοντέλα για την αποτίμηση των επιπτώσεων στην υγεία από λεπτομερή σωματίδια. Επιπλέον, ο συνολικός αλγόριθμος που αναπτύχθηκε στο περιεχόμενο του προγράμματος SMAQ (που χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα Life+) εφαρμόστηκε και αποτιμήθηκε στη Δ. Μακεδονία (Ελλάδα), μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα σωματιδιακής ρύπανσης σε ετήσια βάση, σχετιζόμενα κυρίως με τη λειτουργία των θερμοηλεκτρικών σταθμών λιγνίτη και τα ορυχεία λιγνίτη. Για πρώτη φορά, δείκτες των αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία από την έκθεση του πλυθυσμού σε αδρά, λεπτομερή και πολύ λεπτομερή σωματίδια παρουσιάζονται σε χωρική ανάλυση της τάξης των 30 μέτρων σε περιφερειακή κλίμακα. Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική περιβαλλοντική πίεση στην αναπνευστική υγεία στις κυρίως πόλεις, καθώς και μη αμελητέο κίνδυνο για καρδιοπνευμονικά νοσήματα στα περιαστικά τμήματα της Δ. Μακεδονίας. Η εργασία κλείνει συζητώντας τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της μεθοδολογίας SMAQ σε σχέση με τη χρησιμότητά της για τη διαχείριση της ποιότητας του αέρα και τις επιπτώσεις στην υγεία σε άλλες Ευρωπαϊκές πόλεις.