227 Ankilozan spondilitli hastaların solunum fonksiyonlarının egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi ile ilişkisi Gonca AKYOL 1 , Sevgi ÖZALEVLİ 2 , Eyüp Sabri UÇAN 3 1 Balçova Termal Tesisleri, İzmir, 2 Dokuz Eylül Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, İzmir, 3 Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir. ÖZET Ankilozan spondilitli hastaların solunum fonksiyonlarının egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesiyle ilişkisi Giriş: Ankilozan spondilit, etyolojisi bilinmeyen, özellikle sakroiliyak eklemler, aksiyal iskelet ve büyük periferik eklemler- de tutulum gösteren, kronik otoimmün inflamatuvar bir hastalıktır. Hastalık, kostovertebral ve kostosternal eklemlerin an- kilozu sonucunda göğüs kafesinin ekspansiyonunu kısıtlayarak restriktif tipte solunum bozukluğuna sebep olmaktadır. Çalışmamız; akciğer tutulum oranı yüksek olan ankilozan spondilitli hastaların solunum fonksiyonlarını değerlendirerek, sonuçları hastaların egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi statüleriyle karşılaştırmak amacıyla planlandı. Materyal ve Metod: Modifiye New York kriterlerine göre ankilozan spondilit tanısı almış olan, Norveç’ten Türkiye’ye rutin fizyoterapi programına alınmak için gelen, yaş ortalaması 50.6 ± 6.6 yıl olan Norveçli 27 (18’i erkek, 9’u kadın) hasta de- ğerlendirildi. Hastaların klinik öyküleri sorgulandı. Solunum fonksiyon testleri spirometre ile, solunum kas kuvvetleri ağız içi basınç ölçerle ölçüldü. Egzersiz kapasitesi altı dakika yürüme testiyle, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi Short Form-36 ya- şam kalitesi anketiyle değerlendirildi. Bulgular: Tanı süresi 18.85 ± 10.64 yıl olan hastaların, FEV 1 değeri 3.75 ± 0.88 L/sn, FEV 1 /FVC oranı 80.44 ± 6.42, MİP de- ğeri 62.96 ± 20.61, MEP değeri 80.22 ± 21.12 idi. Hastaların %40.7’sinde sigara öyküsü pozitifti ve %14.8’inde nefes darlığı, %11.1’inde öksürme-balgam semptomu mevcuttu. Hastaların %88.9’unun düzenli olarak egzersiz (jogging, bisiklet) yaptı- ğı saptandı. Yürüme mesafeleri 595.50 ± 83.20 metre idi. Yaşam kalitesi kategori skorları minimum 42.82 ± 16.78, maksi- mum 83.58 ± 23.06 idi. Sigara içen ve içmeyen hastaların solunum fonksiyon testi değerleri ve solunum kas kuvvetlerinin benzer olduğu, ancak sigara içen hastaların yaşam kalitelerinin fiziksel fonksiyon ve sosyal fonksiyon skorlarında içme- yenlere göre daha fazla azalma olduğu saptandı. Sonuç: Solunumsal ve diğer kazanç parametrelerinin yüksek bulunması hastalarımızın egzersiz alışkanlıklarının olmasına ve Norveç’te yüksek standartlarda tedavi-izlem görmelerine bağlandı. Ankilozan spondilitli hastalarda uygun medikal te- davi ve yaşam tarzı haline getirilmiş olan egzersiz alışkanlığının hastalığın solunum sistemine olumsuz etkilerini en aza in- dirgeyebileceği düşünüldü. Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, solunum fonksiyonu, egzersiz testi, yaşam kalitesi. Yazışma Adresi (Address for Correspondence): Dr. Sevgi ÖZALEVLİ, Dokuz Eylül Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, 35340 İnciraltı, İZMİR - TURKEY e-mail: sevgi.ozalevli@gmail.com KLİNİK ÇALIŞMA/RESEARH ARTICLE Tuberk Toraks 2013; 61(3): 227-234 Geliş Tarihi/Received: 12/03/2013 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 14/07/2013