Radikal sistektomi (RS), kasa invaze mesane tümörünün standart cerrahi
tedavisidir. Cerrahi kaliteyi arttırmak için, ilk olarak iyi cerrahi kalite
tanımlanmalı ve takiben başarılı bir cerrahiyi öngören faktörler ortaya
konmalıdır. RS’nin cerrahi kalitesini artırmak, kasa invaze mesane
tümörlü hastalarda “daha uzun sağkalım” anlamına gelir. Cerrahi
kaliteyi etkileyen temel faktörler; hastane hacmi, cerrahın deneyim ve
yeteneği, lenfadenektomideki sayı ve sınırlar, üriner diversiyon tipi ve
perioperatif mortalite ve morbiditedir. RS ameliyatı yapılırken daha
kaliteli cerrahi, daha iyi onkolojik sonuçlar ve özetle daha iyi yaşam
kalitesi için tanımlanan faktörlerin hepsi göz önünde bulundurulmalıdır.
(Üroonkoloji Bülteni 2014;13:70-74)
Anahtar Kelimeler: Mesane tümörü, sistektomi, cerrahi kalite
Radical cystectomy (RC) continues to evolve as a surgical option in the
treatment of muscle-invasive bladder tumors. For quality improvement
in surgery, good surgical quality should be defined after which the
predictors for a successful surgery should be determined. Improving
the quality of RC surgery for muscle-invasive bladder cancer patients
means “longer survival”. Major factors which affect surgical quality, are;
hospital capacity and environment, experience and skills of surgeons,
lymph nodes removals and range of lymphadenectomy, types of urinary
diversion and perioperative mortality and morbidity rates of patients.
In order to achieve higher surgical quality and in consequence a better
quality of life, improved oncological outcomes and all above mentioned
factors should be taken into consideration. (Bulletin of Urooncology
2014;13:70-74)
Key Words: Bladder tumor, cystectomy, surgical quality
Summary Özet
Derleme / Review
DOI: 10.4274/UOB.02
Yaz›flma Adresi/ Address for Correspondence: Dr. Haluk Özen, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim dalı, Ankara, Türkiye
Tel.: +90 312 304 45 05 E-posta: drhalukozen@gmail.com
© Üroonkoloji Bülteni, Galenos Yayınevi tarafından basılmıştır./ © Bulletin of Urooncology, Published by Galenos Publishing.
Üroonkoloji Bülteni 2014;13:70-74
Bulletin of Urooncology 2014;13:70-74
70
Radikal Sistektomi Cerrahisinin Kalitesi Nasıl Ölçülebilir?
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim dalı, Ankara, Türkiye
Dr. Mesut Altan, Dr. Burhan Özdemir, Dr. Burak Çıtamak, Dr. Bülent Akdoğan, Dr. Haluk Özen
How Can One Defne the Surgical Quality of Radical Cystectomy?
Giriş
Mesane tümörü genitoüriner sistem tümörleri içerisinde ikinci
sıklıkla karşımıza çıkar. Tanı anında tümörlerin %20-%40’ı
kasa invazedir (1). Radikal sistektomi (RS) ve pelvik lenf
nodu diseksiyonu kasa invaze mesane tümörü tedavisinde
standart cerrahi tedavi şeklidir (2). Aynı zamanda RS mesane
koruyucu tedavi sırasında nüks eden hastalarda (3), non-
ürotelyal kanserlerde, mikropapiller mesane kanseri ve
karsinosarkomlarda (4), intrakaviter tedaviye dirençli kas invazif
olmayan hastalarda ve intraktabl ağrı, gros hematüri gibi
semptomları olan metastatik hastalarda palyatif olarak da
uygulanabilen (5) önemli bir tedavi seçeneğidir.
Mesane tümörü tedavisindeki öncelikli amaç hastayı kanserden
kurtarmak, en iyi onkolojik sonuçları elde etmek ve perioperatif
mortalite, morbiditeyi en aza indirmek olmalıdır. Son yıllarda
cerrahi teknikte, anestezide, postoperatif bakımdaki gelişmelerle
RS’ye bağlı morbidite %14-%20, mortalite ise %1-%2 düzeyine
inmiştir (6,7).
RS’nin cerrahi kalitesi mortalite, morbidite, hastanın yaşam
kalitesi, onkolojik sonuçları içine alan geniş kapsamlı bir
kavramdır. Cerrahi kaliteyi belirleyen faktörler: Merkeze ait
özellikler, üriner diversiyon seçimi, lenfadenektominin kapsamı
ve sayısı, cerrahi sonuçlar şeklinde ana başlıklar altında
incelenebilir. Şimdi bunlara sırasıyla değinelim;
Merkeze Ait Özellikler
RS’nin yapıldığı merkez ve bu merkezin mevcut şartları,
cerrahi kaliteyi belirlemede ameliyat öncesi önemli öngörüler
vermektedir. Ameliyat odalarının yeterliliği, yoğun bakım
şartlarının yeterliliği, cerrahın yanında, cerrahi ve servis hemşiresi
ve diğer ekibin tecrübesi, yüksek kanıt düzeyli klinik çalışmalar
olmamasına rağmen, cerrahi kaliteyi etkilediğine inanılan
faktörlerdir. Son yıllarda özellikle hastane hacmi ve cerrahın
hasta hacmi (volume of hospital- volume of surgeon) olarak
adlandırılan deneyimin en iyi sonuçlara ulaşmadaki önemine
vurgu yapılan çalışmaların sayısı hızla artmaktadır.
Hastanelerde yapılan yıllık ameliyat sayısı arttıkça mortalitenin
anlamlı bir şekilde azaldığı bilinmektedir (8). Aynı şekilde cerrahın
da yıllık yaptığı RS sayısının artması mortalitenin azalmasını
sağlayacaktır (9). Bu sonuç aslında merkezin yıllık ameliyat sayısının
o hastanenin preoperatif, postoperatif bakım olanaklarının ve
cerrahi ekibin tecrübesinin cerrahi sonuçları doğrudan etkilediğinin
göstergesidir. 1988-1999 yılları arasında 13,964 RS yapılan