Türk Göğüs Kalp Damar Cer Derg 2011;19(4):671-681 671 Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi Turkish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery doi: 10.5606/tgkdc.dergisi.2011.112 Mekanik ventilasyondan ayırma ve hemşirelik Weaning from mechanical ventilation and nursing Aynur Koyuncu, 2 Ayla Yava, 1 Mustafa Kürklüoğlu, 2 Adem Güler, 2 Ufuk Demirkılıç 2 Gülhane Askeri Tıp Akademisi, 1 Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı, 2 Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, Ankara Mekanik ventilatörden ayırma, hastanın mekanik destek ve endotrakeal tüpten ayrılmasına ilişkin tüm süreci kap- sar. Mekanik ventilatörden ayırmak için hastanın fizyolo- jik ve psikolojik durumu ile tıbbi personel mevcudiyetine göre uygun zaman belirlenmelidir. Ayırmanın her aşa- ması ileri hemşirelik bilgisi ve becerisi gerektirmektedir. Hemşirelik gözlemi ve hastadaki gelişmelerin sürekli izlenmesi; mekanik ventilatörden ayırmanın gecikmesini engelleyebilir ve oluşabilecek sorunların erken dönem- de fark edilmesini sağlayabilir. Hemşirelik bakımının kalitesi ayırma başarısını belirleyen önemli faktörlerden biridir. Ayırma sürecinin takip prosedürleri ve uygula- maları önceden belirlenmelidir. Ayırma sürecine yönelik kurumsal protokoller başarı oranını etkileyen diğer fak- törlerdir. Bu makalede, ayırma aşamaları ve yöntemleri, kararın verilmesi, ayırma parametreleri ve hemşirelik bakımı derlenmiştir. Anahtar sözcükler: Kan basıncı; mekanik ventilatör; hemşirelik bakımı; ayırma. Weaning from a mechanical ventilator covers the entire process of liberating the patient from mechanical support and from the endotracheal tube. The appropriate time for weaning should be determined according to the physical and emotional condition of the patient together with the presence of medical staff. Each phase of weaning requires advanced nursing knowledge and skill. Nursing observations and continuous monitoring of the patient’s progress may prevent the delay of weaning and help notice problems that might be encountered during the process in the early phases. The quality of nursing care is one of the important factors that determines the success of weaning. The follow-up procedures and applications of the weaning process should be determined beforehand. Institutional protocols for the weaning process are the other factors affecting the success rate of weaning. In this article the weaning phases and methods, decision making, weaning parameters, and nursing care are reviewed. Key words: Blood pressure; mechanical ventilation; nursing care; weaning. Geliş tarihi: 9 Aralık 2010 Kabul tarihi: 20 Şubat 2011 Yazışma adresi: Dr. Adem Güler. Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı, 06018 Etlik, Ankara. Tel: 0312 - 304 52 65 e-posta: drademguler@yahoo.com Solunum tüm canlıların ortak özelliğidir. M.Ö. 380 yıllarında Aristo, havasız ve kapalı odalarda hayvan- ların öldüğünü gözlemlemiş ve yaşamın sürdürülmesi için ortamda temiz hava dolaşımının gerekli olduğunu belirlemiştir. Günümüzde solunumunu kendi kendine sürdürmede yetersiz olan hastalarda mekanik ventilatör (MV) denilen cihazlar kullanılmaktadır. Ayırma süreci, MV uygulaması ile birlikte başlayan MV’nin önemli aşamalarından biridir. [1] Ayırma; solunum desteği gerek - liliğinin ortadan kalkması ile birlikte aşamalı olarak MV desteğinin sonlandırılmasıdır. [2,3] Diğer bir deyiş ile solunum işinin MV’den hastaya aktarılmasıdır. [4] Mekanik ventilatörden ayırma için uygun zamanla- ma ve yöntem seçilmediğinde ayırma süreci uzamakta; infeksiyon, barotravma ve hemodinamik bozukluklar gibi bazı istenmeyen etkilere yol açılabilmektedir. Bu durum hastanın yoğun bakım sürecini uzatmakta ve tedavi maliyetini artırmaktadır. Ayrıca gereksiz yere uzatılan MV süreci mortalite ve morbiditenin de en önemli nedeni olarak görülmektedir. [1] Bu nedenle hastanın MV desteğine gereksinimi olup olmadığı her gün subjektif kriterler ve objektif ölçümlerle yeniden değerlendirilmelidir. [5,6] Mekanik ventilatörün gereksiz yere uzatılması da erken ve bilinçsizce sonlandırılması kadar risklidir. Mekanik ventilatör gerektiren durum düzeldikten sonra mümkün olan en kısa zamanda hasta MV desteğinden ayrılmalıdır. [1,7] Yoğun bakım hemşireleri hastalar ile uzun zaman geçirmekte ve onları yakından gözlemektedir. Mekanik ventilatörden ayırma sürecinde yoğun bakım