Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research Cilt: 11 Sayı: 55 Şubat 2018 Volume: 11 Issue: 55 February 2018 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 http://dx.doi.org/10.17719/jisr.20185537247 İNFERTİLİTE TEDAVİSİ GÖREN ÇİFTLERİN KAYGI, PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK DÜZEYLERİ İLE BAŞA ÇIKMA STRATEJİLERİ • LEVEL OF ANXIETY, RESILIENCE AND COPING STRATEGIES OF INFERTILE INDIVIDUAL IN TREATMENT İmran ALTINTOP** Bedrettin KESGİN*** Öz Çalışmanın amacı infertilite tedavisi gören bireylerin sosyo-demografik özelliklerinin, psikolojik dayanıklılıklarının ve başa çıkma yollarının durumluk/sürekli kaygısı üzerindeki etkisini araştırmak ve bu değişkenlerin birbirleriyle ilişkilerini incelemektir. İzmir ve Manisa illerinde özel ve kamu kuruluşlarında infertilite tedavisi gören ve gönüllü olarak katılan 315 kişinin verisi analiz edilmiştir. Katılımcılara araştırmacıların hazırladığı demografik form, Durumluk/Sürekli Kaygı Envanteri (DSKE), Connor-Davidson Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, (CD-PDÖ) ve Başa Çıkma Yolları Ölçeği Türkçe Formu (BÇYÖ-TR) uygulanmıştır. Kadınların, durumluk/sürekli kaygılarının yüksek, psikolojik dayanıklılıklarının düşük ve duygu odaklı başa çıkmalarının yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca durumluk/sürekli kaygı ile duygu odaklı başa çıkma yolları arasında pozitif, dayanıklılık ve aktif başa çıkma yolları arasında negatif ilişki vardır. Sosyal hizmetin bu alanda daha aktif olması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: İnfertilite Tedavisi, Kaygı, Psikolojik Dayanıklılık, Başa Çıkma Yolları ve Sosyal Hizmet. Abstract The purpose of this study was to research the effects of socio-demographic characteristics, psychological resilience and coping strategies on the state/trait anxiety level of the infertility patients and to examine their correlations. In İzmir and Manisa provinces, the data of 315 voluntary infertility patients was treated in private and public institutions were analyzed. Demografic Form prepared by researchers, the State-Trait Anxiety Inventory (STAI), the Connor-Davidson Psychological Durability Scale (CD-RISC) and the Turkish Version of Ways of Coping (WOC-TR) were applied to the participants. Women were found to have a high level of state/trait anxiety, a low psychological resilience, and a high emotional focus. There is also a positive relationship between state/trait anxiety and emotion- focused ways of coping and negative relations between resilience and active ways of coping. Social work needs to be more active in this area. Keywords: Infertility Treatment, Anxiety, Resilience, Ways of Coping and Social Work. GİRİŞ İnfertilite, üremeye uygun yaşta olan bir çiftin herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanmaksızın en az bir yıl düzenli ilişkide bulunmasına rağmen gebeliğin oluşmaması demektir (Ender Yumru ve Öndeş, 2011). İnfertilite hayatı tehdit eden bir sorun olmamasına rağmen bireylerin ya da toplumun çocuk sahibi olmaya yüklediği anlamdan dolayı çiftler veya bireyler için stresli bir yaşam olayı olarak değerlendirilebilir. İnfertilite bireyin ötesinde çiftler arası ilişkiyi, bireyin çevresini, sosyal yaşamını ve toplum ilişkilerini etkileyebilmektedir. Bu nedenle infertilite sadece tıbbi olarak değil psiko-sosyal açıdan da bireylerin ve çiftlerin değerlendirilmesi gereken zaman zaman uzun, sıkıntılı ve beklentinin karşılanmadığı bir süreç olabilir. Bu süreç doğası itibariyle fiziksel, sonucu itibariyle psikolojik ve duygusal etkiler doğuran, maddi yükleri ve çiftler arası ilişkiye doğrudan yansımaları olan karmaşık ve meşakkatli bir süreçtir. Türkiye’de şu ana kadar infertilite ve tedavisi tıbbi yönünün yanı sıra bireysel, çift ve toplumsal boyuttaki etkisi düşünülerek psikolojik ve sosyal anlamda da araştırmacılar tarafından incelenmiştir, ancak bu çalışmaların dünyadaki literatürle kıyaslandığında yetersiz kaldığı görülmektedir. Bu nedenle bu çalışmada Türkiye’de özellikle sosyal hizmet alan yazınında kendisine neredeyse hiç yer bulamayan infertilite tedavisi (tüp bebek ve aşılama) gören çiftlerin psikolojik dayanıklılıkları, stres düzeyleri ve başa çıkma stratejileri ile bu değişkenler arasındaki ilişki ortaya konmak istenmiştir. Bu araştırmanın konusu ve problemi belirlenirken infertilite tedavisi gören çiftleri zorlayan psiko-sosyal süreçlere dair bir ele alışın sosyal hizmet literatüründe eksik kalması göz önünde bulundurulmuştur. Türkiye’de psikoloji ve sosyoloji gibi temel disiplinlerde ele alındığı görülen infertilite tedavisi gören • Bu çalışma “İnfertilite Tedavisi Gören Çiftlerin Güçlendirme Yaklaşımı Temelinde İncelenmesi: İzmir-Manisa Örneği” başlıklı ve TUBİTAK tarafından desteklenen doktora tezinin alan araştırmasının bir kısmı kullanılarak üretilmiştir. ** Yalova Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü Doktora Öğrencisi. imranaaltintop@gmail.com *** Doç. Dr., Yalova Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü, bedrettink@gmail.com