Bireysel ve Sosyal Getirileri Ifl›¤›nda Yüksekö¤retime Yat›r›m Yapman›n Gereklili¤i The necessity of investing higher education in the light of individual and social returns Metin Özkan 1 , Habib Özgan 2 1 Gaziantep Üniversitesi, E¤itim Ö¤retim Planlamas› Birimi, Gaziantep 2 Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep E¤itim Fakültesi, E¤itim Bilimleri Bölümü, E¤itim Yönetimi, Teftifli, Planlamas› ve Ekonomisi Anabilim Dal›, Gaziantep E ¤itim, do¤rudan maddi bir kazanc›n yan› s›ra bireyle- rin, bir k›sm› parasal bir k›sm› parasal olmayan, uzun dönemde ortaya ç›kabilecek getiriler elde etmesini sa¤lamaktad›r. Bireysel olarak elde edilen bu getiriler bir bütün olarak toplumun tamam›na yans›maktad›r. Dolay›s›yla, e¤iti- min sosyal refah› artt›r›c› bir fonksiyonu oldu¤u söylenebilir (DPT, 1963, s. 38). Ülkelerin gelifliminde belirleyici role sahip olan e¤itimin, topluma ve bireye kazand›rd›klar›, özellikle gü- Yüksekö¤retime toplumsal ve bireysel getirileri nedeniyle her geçen gün ar- tan talep, ülkelerin yüksekö¤retim arz›n› yükseltme çabas› içinde olmas›na neden olmaktad›r. Bu çaba içerisinde ülkelerin karfl›laflt›¤› temel sorun alan- lar›ndan biri, yüksekö¤retimdeki okullaflma oran›n›n h›zl› bir flekilde artma- s›n›n kaç›n›lmaz bir sonucu olarak tüm dünya ülkelerinde merkezî hükü- metler taraf›ndan yüksekö¤retime ayr›lan kaynaklar›n yetersiz kalmas›d›r. Ülkeler bu sorunu aflmak amac›yla farkl› yüksekö¤retim finansman yöntem- leri benimsemekte ya da var olan sistemlerinde zamanla de¤ifliklikler yap- maktad›rlar. Bu do¤rultuda yüksekö¤retimin finansman›nda, son y›llarda a¤›rl›kl› olarak kamusal finansman yerine sivil toplum örgütlerinin, sanayi kurulufllar›n›n ve bireylerin daha fazla finansmana kat›ld›klar› karma finans- man yöntemleri benimsenmeye bafllam›flt›r. Ancak hangi paydafllar›n ne öl- çüde yüksekö¤retim finansman›na katk›da bulunmas› gerekti¤i konusu tar- t›flmal›d›r. Yüksekö¤retim hizmetinin oluflturdu¤u faydalardan kimlerin ya- rarland›¤›n›n belirlenmesi finansmana kimlerin kat›lmas› gerekti¤i konu- sunda fikir sa¤layabilmektedir. Bu araflt›rmada, yüksekö¤retime yat›r›m yapman›n gereklili¤ini yüksekö¤retimin bireysel ve toplumsal getirilerini betimleyerek ortaya koymak amaçlanm›flt›r. Sonuç olarak, yüksekö¤retimin finansman›nda kamusal kaynaklar›n kullan›lmas›na devam edilmesi gerekti- ¤i söylenebilir. Yüksekö¤retimin finansman›nda kamusal kaynaklar›n kulla- n›m› f›rsat eflitli¤ini sa¤lama yönünde kullan›labilecek bir devlet eli olarak da de¤erlendirilebilir. Bununla birlikte, bireyler yüksekö¤retim hizmetinin be- deline kendilerine sa¤lad›¤› getiriler oran›nda kat›lmal›d›rlar. Anahtar sözcükler: Bireysel getiri, kamusal finansman, özel finansman, sos- yal getiri, yüksekö¤retim. The increasing demand due to the social and individual returns to high- er education causes countries to be in an effort to increase the demand of higher education. In this effort, one of the main problems faced by coun- tries, as a natural conclusion of the rapid increase of enrolment rate at higher education, is the resources’ allocated to higher education by all countries around world being inadequate. In order to overcome this problem, countries are adopting different higher education financing methods or making some changes on their systems that have already been existed. Accordingly, in the financing of higher education, instead of pub- lic funding, mixed financing methods which non-governmental organisa- tions, industrial enterprises and individuals attend more have begun to be adopted. However, the extent to which stakeholders should contribute to the financing of higher education is a controversial subject. The detection of those who benefits from the returns of higher education can provide opinion on who should participate to the financing. In this study, the necessity of investing in higher education is aimed to present by describ- ing the social and individual returns of higher education. As a conclusion, it can be said that the use of public resources for financing higher educa- tion should be continued. The use of public resources in financing high- er education can be evaluated as a state hand that can be used to enable equal opportunities. Nevertheless, individuals should participate in the costs of higher education services in the rate of return they provide from them. Keywords: Higher education, individual returns, private funding, public funding, social returns. ‹letiflim / Correspondence: Dr. Metin Özkan Gaziantep Üniversitesi Rektörlük Binas›, Zemin Kat, Üniversite Bulvar›, 27310 fiehitkamil, Gaziantep e-posta: ozkan.metin@gmail.com Yüksekö¤retim Dergisi 2015;5(1):44–54. © 2015 Deomed Gelifl tarihi / Received: Haziran / June 6, 2014; Kabul tarihi / Accepted: Mart / March 14, 2015 Özet Abstract Çevrimiçi eriflim / Online available at: www.yuksekogretim.org • doi:10.2399/yod.15.001 • Karekod / QR code: Derleme / Literature Review www.yuksekogretim.org