454 YAŞLI YOKSULLUĞU VE YAŞLI YALNIZLIĞI: MENTEŞE ÖRNEĞİ Sergender Sezer 1 Tule Gültekin 2 Haydar Akdemir 3 Özet Bu araştırma yaşlı yoksulluğu ve yaşlı yalnızlığıyla ilgili olarak Muğla’nın Menteşe ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yaşlı bireylerin yoksulluk ve yalnızlık düzeyleri saptanarak göçün, kentleşme ve kentlileşmenin yaşlı bireylere etkisi üzerinde durulmuştur. Bununla birlikte yaşlılığın sosyal bir sorun haline gelmesi üzerine odaklanılmış ve bunun için alınması gereken önlemler öneri niteliğinde belirtilmiştir. Muğla ilinin Menteşe ilçesi merkez ve kırsal mahallelerinde yapılan bu araştırmada 339 katılımcıya anket uygulanmıştır. Araştırmada yaşamdan geri çekilme ve çatışma teorilerinden yararlanılmış ve diyalektik yöntemin yanında veri toplama tekniği olarak da anket tekniği kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, Yaşlı Yalnızlığı, Toplumsal Değişme, Sosyal Dışlanma, Muğla 1. Giriş Gelişmekte olan ülkelerin kentleşme hızı gelişmiş ülkelere göre daha yüksektir. Türkiye de gelişmekte olan ülkeler arasında yer almaktadır. Türkiye’nin sürekli artmakta olan nüfusunun da kentleşme üzerinde etkili olduğu görülmektedir. TÜİK’in Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre Türkiye nüfusunun 2015 yılında 78.741.053 olduğu bilinmektedir. Ayrıca TÜİK’in Türkiye nüfus projeksiyonları incelendiğinde 2015 yılında 78.741.053 olan nüfusunun 2023 yılında 84.247.088 olacağı tahmin edilmektedir. Yaşanan sorunlarla birlikte artan göçler kentleşmeyi hızlandırmakta ve kentli nüfusunu arttırmaktadır. Araştırma evrenini oluşturan Muğla’nın merkez ilçesi Menteşe’ye bakıldığında, 105 bin civarında olan genel nüfus içindeki yaşlı nüfusu, 38 bin civarında üniversite öğrencisi olmasına rağmen 12 bin civarındadır, nüfusa oranı %11,1’dir. Kentteki öğrenci nüfusu çıkarıldığı zaman bu oran %18’lere çıkmaktadır. Bu açıdan Menteşe için yaşlılık önemli bir sorun olarak nitelendirilebilmekte ve gelecekte de bu sorunun artarak devam edeceği düşünülmektedir. Araştırmada kullanılan yaşamdan geriye çekilme teorisine göre dışlanan bireylerin toplumun devamını ve bir arada yaşaması için gerekli bireysel desteği ver(e)memesini, potansiyelini atıl olarak tutmasını vurgulamaktadır. Bu yüzden bu araştırma için uygun teorik alt yapıyı sunabilmektedir. Çatışmacı kuram açısından ise; günümüzde yaşlı bireylerin sayısında meydana gelen artış yeni bir toplumsal dengenin oluşması için çeşitli çatışmaları doğuracaktır. Bu çatışmaların hem yaşlı bireylerin hem de genç bireylerin çıkarları gözetilerek oluşturulması 1 Yrd. Doç. Dr., Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü, sergender@gmail.com 2 YL Öğr. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, tule.gultekin@hotmail.com 3 YL Öğr. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı, haydarakdemir@gmail.com