III. Uluslararası Odun Dışı Orman Ürünleri Sempozyumu 8-10 Mayıs 2014, Kahramanmaraş 3rd Internatioal Non-wood Forest Products Symposium 8-10 May 2014, Kahramanmaraş-Turkey SÖZLÜ SUNUMLAR / ORAL PRESENTATIONS 478 ZEYTİN (Olea Europaea var. Sylvestris) VE ARDIÇ (Juniperus foetidissima) ODUNLARININ FENOLİK BİLEŞENLERİNİN VE MANTARA KARŞI OLAN ETKİSİNİN TESPİTİ Saim ATEŞ*, Mahmut GÜR, Mehmet AKÇA, Osman Emre ÖZKAN Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü, Orman Fakültesi, Kastamonu Üniversitesi, 37150, Kastamonu. saimates@kastamonu.edu.tr* ÖZET Bu çalışmada, zeytin ve ardıç ağaç türlerinin diri ve öz odun ekstraktları metanol ekstraksiyonu ile elde edilmiştir. Ekstraktlar HPLC (Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi) ile analiz edilerek odun numunelerinin diri ve öz odun fenolik bileşenleri arasındaki farklılıklar tespit edilmiştir. HPLC analizi sonucuna göre zeytin odunundaki temel fenolik bileşik oleuropein, hydroxytyrosol ve tyrosol olmasına karşın ardıçta catechin, vanilin ve protocatechic acid olmuştur. Zeytin özodunu en yüksek ekstrakt miktarı %16,6 ile, takiben zeytin diri odunu %12,9 ile, daha sonra ardıç öz odunu %8,9 ile ve son olarak ardıç diri odunu %7,3 olarak bulunmuştur. Deney ve kontrol numuneleri 4 hafta boyunca kayın mantarının Pleurotus ostreatus etkilerine maruz bırakılmış ve ekstraktların mantara karşı olan etkileri gözlemlenmiştir. Sonuçlara göre, zeytin ve ardıç odunu ekstraktlarının mantar saldırılarına karşı etkili olduğu gözlemlenmiştir. 4 ekstrakt arasında, kayın mantarına karşı en etkili özodunu ekstraktları bulunmuştur. Sırasıyla etkili ekstraktlar ardıç özodunu, zeytin özodunu, zeytin diri ve ardıç diriodunu olarak bulunmuştur. Sonuç olarak zeytin ve ardıç odunlarından elde edilen ekstraktların mantar saldırılarını kontrol etmek için kullanılabilecek bir ajan olma potansiyeli bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: zeytin, ardıç, fenolik bileşenler, mantara karşı etki. DETERMINATION OF OLIVE (Olea Europaea var. Sylvestris) AND JUNIPER (Juniperus foetidissima) WOODS PHENOLIC COMPONENTS AND ANTIFUNGAL ACTIVITY ABSTRACT In this study, olive (Olea europea var. sylvestris) and juniper (Juniperus foetidissima) sapwood and heartwood extracts were obtained from methanol extraction. Extracts were analyzed with HPLC (High Performance Liquid Chromatography) and determined phenolic components differences between each wood samples. HPLC analyses show that main phenolic of olive wood were oleuropein, hydroxytyrosol and tyrosol while juniper wood were catechin, vanilin and protocatechic acid. Olive heartwood gave the highest extract amount 16,6%, followed by olive sapwood 12,9%, then juniper heartwood 8,9% and last juniper sapwood %7,3. Test and control samples were exposed to fungus Pleurotus ostreatus for 4 weeks and observed anti-fungal activity of the each samples. The result showed that olive and juniper wood extracts effective against fungus attack. Among the extracts, the heartwood extracts were the most effective against Pleurotus ostreatus fungi. Effective extract is juniper heartwood, olive heartwood, olive sapwood and juniper sapwood, respectively. Consequently, extractive components from olive and juniper wood can be used as potential antifungal agents for the control of fungi attack. Key Words: olive, juniper, phenolic components, anti-fungal activity