KIŞ 2021/SAYI 100 253 HİL’AT-NÂME-İ HASAN-HÜSEYİN: PEYGAMBER TORUNLARININ KATLİNE DAİR BİR KEHANET ANLATISI * Geliş Tarihi: 15.03.2021, Kabul Tarihi: 14.04.2021. DOI: 10.34189/hbv.100.012 ** Doç. Dr., Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, ozkan- dasdemir@hotmail.com, ORCID ID: https://orcid.org/0000-0002-4308-3710 HİL’AT-NÂME-İ HASAN-HÜSEYİN: PEYGAMBER TORUNLARININ KATLİNE DAİR BİR KEHANET ANLATISI* Hil’at-Nâme-i Hassan-Hussein: A Prophecy Narrative About the Killing of the Prophet’s Grandchildren Özkan DAŞDEMİR** Öz Hz. Muhammed’in torunları Hz. Hasan ve Hüseyin’in değişik zamanlarda ve değişik biçimlerde öldürülmelerinin temelinde siyasi erk mücadelesi yatmaktadır. Özellikle Hz. Hüseyin’in Kerbela’da susuz bırakılarak feci biçimde öldürülmesi, Müslümanların ortak matem konuları arasındadır. Hz. Hüseyin’in şehadeti ile ilgili üretilen Maktel literatürü ve taziye gösterileri bu matemin canlılığını ve sürekliliğini sağlamada önemli bir yere sahiptir. Muharrem ayına mahsus matem törenleri yanında on gün boyunca okunması için onar meclis biçiminde düzenlenen Maktel-i Hüseyin konulu eserlerde Peygamber torunlarının katledilişlerine dair birtakım açıklayıcı bilgiler verilmektedir. Geleneksel tarih anlayışına bağlı kaynaklarda da görülen bu açıklamalar taziye gösterilerinin icraları arasında bile kendisine yer bulmuştur. Bu çalışmaya konu olan Hil’at-Nâme-i Hasan-Hüseyin anlatısında aynı konu müstakil olarak işlenmiştir. Söz konusu eser Çorum Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesinde 19 Hk 1256/1 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Mesnevi nazım biçimiyle kaleme alınan metinde yer alan Peygamber torunlarının ölümlerine dair iletiler, anlatı düzleminde ele alınmıştır. Hil’at-Nâme’deki kehanet motif Fuzûlî’nin Hadikatü’s-Sü‘eda’sı ve Maktel-i Hüseyin nitelikli eserlerdeki benzer iletilerle birlikte değerlendirilmiştir. Söz konusu anlatılarda Cebrail’in Hz. Muhammed’e bildirdiği iletiler her ne kadar tarihî gerçeklikten uzak olsa da anlatı düzleminde oldukça ilgi çekici ve anlamlıdır. İmamların gelecekteki ölümüne dair açıklayıcı bilgiler aynı zamanda dinî öğütleri güçlendirme amacına da hizmet etmektedir. Müslümanların matem motivasyonlarını diri tutma, Hz. Muhammed ve ehlibeyte bağlılıklarını sürdürme gibi işlevleri olan bu tür anlatı ve icraların bazı arkaik törenleri devam ettirdiği de söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Hz. Muhammed, Hz. Hüseyin, Kerbela, Cebrail, Cennet, Kehanet Motif. Abstract Political power struggle underlies the killing of Prophet Muhammad’s grandchildren Hassan and Hussein at diferent times and in diferent ways. Especially the desperate killing of Hussein by exposing to thirst in Karbala is among the common mourning issues of Muslims. The Maqtal (assassination) literature and shows of condolence produced about the martyrdom of Hussein have an important place in ensuring the vitality and continuity of this mourning. In addition to the mourning ceremonies dedicated to the month of Muharram (the frst month of Islamic calendar), some explanatory information about the massacre of the grandchildren of the Prophet is given in the works on Maqtal al-Hussein, which are held in the form of a ten-day assembly to be read for ten days. These statements, which can also be seen in sources that are connected to the