Derleme / Review 156 Üroonkoloji Bülteni 2015;14:156-160 Bulletin of Urooncology 2015;14:156-160 Giriş Prostat kanserinde (PCa) erken teşhisin amacı tedavi edilebilir aşamada hastalığı tespit etmektir. Parmakla Rektal Muayene’de (PRM) şüpheli bulgular ve/veya yükselmiş Prostat Spesifik Antijen (PSA) değerleri prostat kanseri varlığını saptamak için prostat biyopsi endikasyonlarıdır (1). 1989 yılında Hodge ve ark. transrektal ultrasound eşliğinde sistematik sextant prostat biyopsisini tanımlamışlardır ve yıllarca bu protokol prostat kanseri saptamada standart yöntem olarak kullanılmıştır. Ancak, Sextant prostat biyopsi protokolünün kabul edilemeyecek düzeyde yüksek yanlış-negatif sonuçları nedeni ile genişletilmiş prostat biyopsi protokolü tanımlanmıştır (2,3). National Comprehensive Cancer Network (NCCN) klavuzları genişletilmiş protokolü sextant biyopsiye ek olarak lateral periferal zondan en az 4 kor daha biyopsi alınması hem de PRM ve görüntülenme yöntemleri ile tespit edilen odaklardan ek biyopsilerin alınması olarak tanımlamıştır. Tanımlanmış olan genişletilmiş prostat biyopsi yöntemi komplikasyon oranını arttırmadan prostat kanseri tespit oranını arttırmıştır (4). NCCN prostat kanserli hastaları tedavi öncesi serum PSA değeri, biyopsi Gleason skoru ve klinik evrelerine göre prognostik risk gruplarına ayırmıştır. Bu sınıflamaya göre, çok düşük riskli grup; Gleason skroun ≤6, T1c hastalık, PSA<10, <3 pozitif biyopsi koru, herhangi bir biyopsi korunda ≤%50 ve PSA dansitesi <0,15 ng/ml/g. Düşük riskli grup; evre T1-T2a hastalık, Gleason skoru ≤6, PSA <10. Orta riskli grup; T1b/T2c hastalık veya Gleason skoru 7 veya PSA 10-20. Yüksek riskli grup; evre T3a veya Gleason skoru 8-10 veya PSA >20 ve çok yüksek riskli grup ; T3b ve T4 hastalık olarak tanımlanmıştır. Tedavi kararı hastanın tanı anındaki risk grubuna, öngörülen yaşam süresine, hastanın kendi tercihlerine bağlıdır (5). Lokalize prostat kanserinde hatta düşük riskli hastalıkta başlıca tedavi yöntemi radikal prostatektomidir. Radikal prostatektomi yapılan hastalarda %2,3-25 oranında cerrahi sonrası önemsiz kanser tespit edildiği rapor edilmiştir. Bundan dolayı gereksiz tedavi (overtreatment) düşük riskli lokalize prostat kanseri için büyük bir sorun olduğu ifade edilmektedir (6,7). Özellikle PIVOT çalışmasında bu konu vurgulanmış, radikal prostatektominin izlem ile karşılaştırıldığında genel ve hastalık spesifik sağ kalımı belirgin olarak attırmadığı ifade edilmiştir (8). 1 Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı, Samsun, Türkiye 2 Sanko Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı, Gaziantep, Türkiye Dr. Ender Özden 1 , Dr. Mehmet Necmettin Mercimek 2 Aktif İzlem (Aİ) düşük riskli prostat kanserli hastalarda radikal tedaviye alternatif bir yöntemdir. Aİ özenle seçilmiş hastalarda önemli bir role sahiptir. Ancak düşük riskli hastalıkla klinik olarak önemli prostat kanserinin ayırımı en büyük sorundur. Prostat biyopsi teknikleri, görüntüleme ve tümör belirteçlerindeki gelişmeler ile prostat kanserinin daha doğru evrelendirilmesi sağlanmış olmasına rağmen hala standart bir yöntem mevcut değildir. Bu derlemede prostat kanserli Aİ hastalarında tedavi kararını etkileyebilen yeni gelişmeler incelenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Prostat kanseri, aktif izlem, manyetik rezonans görüntüleme, belirteç Active Surveillance (AS) is an alternative modality to radical treatment in patients with low-risk prostate cancer. There is a considerable role for AS in carefully selected patients. However the differentiation of clinically important prostate cancer from low risk disease is a major problem. Although more accurate grading was provided with the developments in prostate biopsy techniques, imaging and tumor markers still there is no standard method. This review was aimed to evaluate new developments that might affect the treatment decision in AS patients with prostate cancer. Key Words: Prostate cancer, active surveillance, magnetic resonance imaging, marker Summary Özet Active Surveillance-Factors Affecting the Treatment Decision: 3M: “Marker”, “Mapping”, “MRI” Aktif İzlem-Tedavi Kararını Etkileyen Faktörler: 3M: “Marker”, “Mapping”, “MRI” Yaz›flma Adresi/ Address for Correspondence: Dr. Ender Özden, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı, Samsun, Türkiye E-mail: ozdenme@yahoo.com Geliş Tarihi/Received: 16.04.2015 Kabul Tarihi/Accepted: 20.04.2015 © Üroonkoloji Bülteni, Galenos Yayınevi tarafından basılmıştır./ © Bulletin of Urooncology, Published by Galenos Publishing. DOI: 10.4274/uob.379