IV. ULUSAL LİMAN KONGRESİ “KÜRESEL EĞİLİMLER-YEREL STRATEJİLER” 7-8 Kasım 2019 – İZMİR doi: 10.18872/0.2019.5 GEMİ KİRALAMA İŞLEMLERİNİN VUK, TMS 17 VE UFRS 16 ÇERÇEVESİNDE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Özlem DOĞAN 1 ÖZET Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili bir liman ülkesi olarak deniz yolu taşımacılığında önemli bir konuma sahiptir. Deniz yolu taşımacılığı, yüksek taşıma kapasiteleri ve düşük taşıma maliyetleri ile uluslararası ticarette önemli bir avantaj sağlamaktadır. Sektör işletmeleri için en yüksek yatırım maliyetlerinden biri de farklı özelliklerdeki gemilere sahip olmaktır. Bu nedenle işletmeler yüksek yatırım maliyetlerinden kurtulmak için gemi kiralama yoluna gitmektedirler. Finansal kiralama, farklı süre ve şekillerde yapılan kira sözleşmelerine bağlı olarak kiraya verene ve kiracıya farklı mali ve hukuki yükümlülükler getiren bir finansman modelidir. İşletmelerin yaptıkları bu kiralamaların işletmeden bilgi bekleyen gruplara (ortaklar, devlet, finansal kuruluşlar gibi) bilgi vermesi zorunluluğu bulunmakta olup bu bildirim finansal tablolar aracılığıyla yapılmaktadır. İşletmeler tarafından kiralanan gemilerin finansal tablolarda gösterimi hem kiracı hem de kiralayan tarafından VUK, TMS 17 Kiralamalar Standardı ve UFRS 16 hükümleri doğrultusunda yapılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, kiracı açısından finansal kiralama yoluyla elde edilen gemilerin ilk olarak muhasebeleştirmesine yönelik VUK, TMS 17 ve UFRS 16 hükümlerinin uygulamada getirdiği benzerlik ve farklılıkları ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında VUK, TMS 17 ve UFRS 16 hükümleri açıklanmış kiralanan varlığa yönelik ilk ölçümde yapılacak işlemlerde kullanılacak hesaplara ve örnek uygulamalara yer verilmiştir. Çalışma sonucunda uygulama farklılıklarının kiralama işlemlerinde ve işletmenin finansal tabloları üzerindeki etkileri tespit edilmiştir. Çalışma kiralama faaliyetlerinin yaygın olarak kullanıldığı deniz yolu taşımacılığı sektörüne yönelik örnek uygulamalar içermesi ve literatürdeki boşluğu doldurması açısından önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Finansal Kiralama, TMS 17,UFRS 16 1 Dr. Öğr. Üyesi, İskenderun Teknik Üniversitesi, Barbaros Hayrettin Gemi İnşaatı ve Denizcilik Fakültesi, Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bölümü, ozlem.dogan@iste.edu.tr