Volumen 67, Broj 10 VOJNOSANITETSKI PREGLED Strana 797 Correspondence to: Branislava Radović, Klinički centar Srbije, Institut za nuklearnu medicinu, Višegradska 26, 11 000 Beograd, Srbija. Tel.: +381 11 36 63 448. E-mail: tcm@eunet.rs ORIGINALNI Č L A N C I UDC 616.441–07 Citološki nalaz kod scintigrafski afunkcijskih čvorova štitaste žlezde Cytological findings in scintigraphically nonfunctioning thyroid nodules Branislava Radović*, Svetislav Tatić † , Emilija Krajnović Jakšić ‡ , Ruben Han ‡ *Medicinski fakultet Univerziteta u Prištini, Kosovska Mitrovica, Srbija; † Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Institut za patologiju, Beograd, Srbija; ‡ Klinički Centar Srbije, Institut za nuklearnu medicinu, Beograd, Srbija Apstrakt Uvod/Cilj. Centralno mesto u proceni nodoznih promena štitaste žlezde zauzima aspiraciona punkcija tankom iglom (APTI). Scintigrafija tireoideje često se koristi u dijagnostič- kom algoritmu nodusa. Za manje od 5% ispitivanih čvorova pokaže se da su maligni. Scintigrafski, nodusi se mogu klasifi- kovati kao funkcionalni i nefunkcionalni. Procenjuje se da je rizik od maligniteta kod afunkcijskog nodusa od 8 do 25% i veći. Aspiraciona punkcija ima 100% specifičnost i pozitivnu prediktivnu vrednost. Cilj rada bio je da se prikaže distribucija citoloških nalaza u scintigrafski afunkcijskim nodusima štita- ste žlezde kod bolesnika kod kojih je učinjena aspiraciona punkcija zbog uočene „nefunkcionalnosti“ nodusa pri scinti- grafiji. Metode. Prospektivnom studijom bilo je obuhvaćeno 112 bolesnika, 104 žene i 8 muškaraca, koji su u periodu od januara 2006. do avgusta 2008. bili podvrgnuti scintigrafiji štitaste žlezde, zbog prethodno dijagnostikovanih nodusa. Scintigrafija je učinjena oko pola sata posle iv aplikacije 74 MBq natrijum-pertehnetata. Scintigrami su dobijeni upotre- bom pin hole kolimatora. Scintigrami su procenjivani vizuelno, a odsustvo u nakupljanju radiofarmaka ocenjeno je kao afun- kcijski nodus. Kod takvih nodusa izvršena je APTI, a dobijeni sadržaj citološki je obraen. Rezultati. U sintigrafski afunk- cijskim nodusima naeni su tkivo koloidne strume, tkivo ci- ste štitaste žlezde, pravilno tkivo žlezde, čist koloid, kao i tki- vo folikulske lezije, oksifilne lezije, papilarnog karcinoma i limfocitnog tireoiditisa. Citološki nalaz afunkcijskih nodusa bio je najčešće struma colloides cystica (52%). Ukupno 70% pun- ktiranih nodusa pripadalo je ženama. Pet citoloških nalaza podvrgnuto je patohistološkoj analizi. Zaključak. Citološki nalaz funkcijskih nodusa odreuje često vitalnu odluku o ra- dikalnoj terapiji, a naši preliminarni rezultati ukazuju na pot- rebu rutinske primene APTI u nuklearno-medicinskoj praksi. Ključne reči: gušavost, nodozna; scintigrafija; organotehnecijumska jedinjenja; citologija; dijagnoza, diferencijalna. Abstract Background/Aim. The major one among the procedures for evaluating changes in the thyroid nodules is fine needle aspiration biopsy (FNAB). Thyroid scintigraphy is com- monly used in diagnostic algoritham of nodules. Less than 5% of examined nodules show to be malignant. Scin- tigraphically, nodules could be classified as functional and nonfunctional. It is estimated that the risk of malignacy in nonfunctional nodules ranges from 8% to 25% and more. Aspiration punction provides 100% specific and positive predictive value. The aim of the study was to establish the distribution of cytological findings in nonfunctioning thy- roid nodules. Methods. The prospective study enrolled 112 patients, 104 women and 8 men, submitted to thyroid scintigraphy for known thyroid nodule disorder. Scintigra- phy was performed about half an hour after iv administra- tion of 74 MBq of sodium-pertehnetate. A pin hole colli- mator was used. Scintigrams were visually evaluated, and absence of radiopharmaceutic in a nodule was estimated as nonfunctional one. Such nodules were afterwards sub- jected to FNAB and material obtained was cytologically analyzed. Results. In our patients nonfunctioning nodules comprised tissue of colloid struma, thyroid cyst, regular thyroid tissue, follicular lesion, oxiphillic lesion, papillary carcinoma tissue and tissue of lymphocytic thyroiditis. The most frequent cytological finding were colloid cysts (52%). A total of 70% were female nodules. Five citological find- ings were histopathologically analyzed. Conclusion. Cy- tological finding of nonfunctional nodules determines of the decision on radical therapy, and our preliminary results imply the need of FNAB routine use in nuclear medicine practice. Key words: thyroid nodule; radionuclide imaging; organotechnetium compounds; cell biology; diagnosis, differential.