JOURNAL OF THE HELLENIC VETERINARY MEDICAL SOCIETY 2008,59(1): 71-76  ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2008,59(1): 71-76  Case report  Κλινικό περιστατικό  I Fatal venous air embolism in swine during surgical procedure  Katsimpoulas M., DVM, Kakisis I., MD, PhD, Peroulis M., MD,  Dimitriou K., BSc, DIC, MSc, Balafas E., LATG, Kostomitsopoulos N., DVM, PhD.  Center for Experimental Surgery, Biomedical Research Foundation of the Academy of Athens  Ι Θανατηφόρος εμβολή με αέρα της φλεβικής κυκλοφορίας σε χοίρο  κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης  Μ. Κατσιμπούλας, DVM, Μεταπτυχιακός Φοιτητής, Ι. Κακίσης, MD, PhD, Ερευνητής,  Μ. Περούλης, MD, Μεταπτυχιακός Φοιτητής, Κ. Δημητρίου, BSc, DIC, MSc, Ειδικός Λειτουργικός  Επιστήμονας F , Ε. Μπαλάφας, LATG, Τεχνολόγος,  Ν. Κωστομητσόΐΐουλος, DVM, PhD, Ειδικός Λειτουργικός Επιστήμονας Α'  Κέντρο Πειραματικής Χειρουργικής, Ίδρυμα Ιατρό βιολογικών Ερευνών Ακαδημίας Αθηνών  ABSTRACT. Air embolism can occur after minor invasive procedures, as well as during major surgical operations. Reports of  air embolism cases in veterinary literature are not very often, although it is considered that it happens more often than it is  recognized. During a surgical procedure in swine, for the creation of a fistula of PTFE graft between the right common carotid  artery and the right jugular vein under general anaesthesia, the animal died due to massive venous air embolism. Although it is  supposed that the air was possibly inserted through the anaesthetic machine or through the anastomosis, the exact mechanism of the  air insertion remains unknown.  Key words: air embolism, arteriovenous fistula, swine  ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Η εμβολή με αέρα της φλεβικής κυκλοφορίας είναι ένα σχετικά σπάνιο γεγονός που μπορεί να συμβεί τόσο κατά  την εκτέλεση απλών χειρουργικών χειρισμών όσο και κατά τη διάρκεια μεγάλων χειρουργικών επεμβάσεων. Αν και υπάρχει  πληθώρα βιβλιογραφικών αναφορών για τον άνθρωπο, η αναφορά περιστατικών σε ζώα είναι περιορισμένη. Περιγράφεται πε- ριστατικό φλεβικής εμβολής με αέρα, που παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης, για την τοποθέτηση μο- σχεύματος από πολυτετραφλουοροαιθυλένιο μεταξύ κοινής καρωτίδας και έξω σφαγιτιδας φλέβας σε χοίρο. Πριν και μετά την  τοποθέτηση του μοσχεύματος πραγματοποιήθηκε λήψη μετρήσεων της ενδοαγγειακής πίεσης και των μεταβολών της διαμέτρου  της έξω σφαγιτιδας φλέβας, κεντρικά και περιφερικά της αναστόμωσης του μοσχεύματος, καθώς και μετρήσεις των μεταβολών  της ροής τόσο στην κοινή καρωτίδα όσο και στην έξω σφαγιτιδα φλέβα, κεντρικά και περιφερικά των αντίστοιχων αναστομώ- σεων. Το ζώο παρέμενε σταθερό αιμοδυναμικά για δυο ώρες και σαράντα λεπτά, οπότε αιφνιδίως παρατηρήθηκε ραγδαία πτώ- ση του }ίορεομον του αίματος σε οξνγόνο με ταυτόχρονη μείωση της καρδιακής συχνότητας. Παρά τους χειρισμούς που έγιναν α- πό τη χειρουργική ομάδα, μετά από δέκα λεπτά το ζώο κατέληξε. Κατά τη νεκροτομική εξέταση παρατηρήθηκε συγκέντρωση  μεγάλης ποσότητας αέρα στη δεξιά καρδιά, στην πρόσθια και την οπίσθια κοίλη φλέβα, στην πνευμονική αρτηρία, καθώς και  στις στεφανιαίες αρτηρίες. Παρόλο που πιθανολογείται ότι η είσοδος του αέρα έγινε από την αναισθητική μηχανή ή το σημείο της  αναστόμωσης, ο τρόπος εισόδου παραμένει άγνωστος.  Λέξεις ευρετηρίασης: εμβολή αέρα, αρτηριοφλεβική επικοινωνία, χοίρος  Correspondence: Katsimpoulas M.  4, Soranou Ephesius Str., 115 27 Athens, Greece, Tel.: 210 659 7366, Fax. 210 659 7365  E-mail: mkatsiboulas@bioacademy.gr  Αλληλογραφία: Μ. Κατσιμποΰλας  Σωρανοΰ του Εφεσίου 4, 115 27 Αθήνα, Τηλ. 210 659 7366, Fax. 210 659 7365  E-mail: mkatsiboulas@bioacademy.gr  Submission date: 07.11.2007  Approval date: 02.04.2008  Ημερομηνία υποβολής: 07.11.2007  Ημερομηνία εγκρίσεως: 02.04.2008