Bożena Wójtowicz, Mariola Tracz Zakład Dydaktyki Geografi Instytut Geografi Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Popularność geografii jako kierunku studiów Wprowadzenie W Polsce od lat 90. XX wieku obserwujemy gwałtowny wzrost liczby studentów. Według danych statystycznych, liczba studentów zwiększyła się kilkakrotnie, w roku akademickim 1990/91 studiowało 403,8 tys. osób, a w 2008/09 – 1,927 mln osób. Do wzrostu liczby studentów przy- czynił się wzrost liczby uczelni. W roku akademickim 2008/09 funkcjonowało 458 uczelni, w tym uczelnie niepaństwowe stanowiły 2/3 ogółu szkół wyższych. Znamienne jest to, iż część z nich powstała w ośrodkach do tej pory niemających tradycji uniwersyteckich. Ten gwałtowny wzrost zainteresowania studiami w pierwszym etapie wynikał z przemian gospodarczych, które zaszły w Polsce po 1989 roku, obecnie jest także efektem procesów globalizacji oraz tworzenia się społeczeństwa informacyjnego. Obserwuje się też zróżnicowane zainteresowanie kierun- kami studiów wśród absolwentów szkół średnich, przy czym od kilku lat dominują wybrane kierunki (Tracz 2001; Tracz, Mróz 2001; Tracz i in. 2009). Jak zatem jest rozumiany termin popularność? Według Słownika języka polskiego (2002) po- pularność, to ‘wziętość, rozgłos wśród szerokich kręgów społeczeństwa, powodzenie’ (s. 716). Popularność danego kierunku studiów przejawia się liczbą osób ubiegających się o przyjęcie na wybrane studia oraz liczbą studiujących na danym kierunku. Zależy ona od wielu czynników, do których zaliczyć należy m.in. zachodzące procesy demografczne, zmiany społeczne, zapo- trzebowanie gospodarki na wybranych specjalistów, rangę i pozycję danej dyscypliny naukowej, indywidualne zainteresowania i predyspozycje jednostki oraz uwarunkowania formalno-prawne (np. limity przyjęć, prawne ograniczenia, kierunki zamawiane itp.). Istotny wpływ na popular- ność wywiera element psychologiczny motywu wyboru. W literaturze termin motyw jest różnie defniowany. Według polskiego psychologa T. Tomaszewskiego (1970), „motyw jest to stan we- wnętrznego napięcia, od którego zależy możliwość i kierunek aktywności organizmu” (s. 117– –178). Można zatem powiedzieć, że motyw stanowi wewnętrzną pobudkę do działania, jest chę- cią zaspokojenia jakiejś potrzeby. Natomiast motywacja to ogół motywów występujących aktu- alnie u danej jednostki. Motywację uruchamiają czynniki zewnętrzne (motywacja zewnętrzna) oraz działania wykonywane wskutek zainteresowania jednostki (motywacja wewnętrzna). Jak wskazuje J. Brophy (2004), „żeby mieć do czegoś motywację, potrzebne są dobre powody, aby tym czymś się zająć, a nie tylko pewność, że potrafmy to coś zrobić, jeśli się nam chce” (s. 108). Zakres i metoda badań Celem podjętych badań była próba ustalenia poziomu zainteresowania studiami geografcznymi wśród maturzystów wybierających egzamin maturalny z geografi i uczniów biorących udział w II etapie olimpiady geografcznej oraz czynników, którymi kieruje się młodzież wybierająca studia geografczne. Badania zrealizowano za pomocą metody sondażu diagnostycznego z zasto- sowaniem techniki ankiety. Przeprowadzono je wśród 420 uczniów szkół ponadgimnazjalnych