GAZEL FELSEFESİ ERDEM SEVİMLİ Doktora Öğrencisi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı sindan4446@gmail.com Öz Yayın değerlendirmesini yaptığımız çalışmada Klasik Türk şiirinin de beslendiği temel kay- nak olan Arap edebiyatında gazelin temel felsefesinin kodları incelenmiştir. Çalışmanın girişi Arap ve Fars gazelinin gelişim sürecini gösteren bir kaynak niteliğindedir. Çalışmada ilk bölüm şehirleşmenin ürünü olan ve haz duygusu temelinde şekillenen Hadarî gazele ayrılmıştır. İkinci bölüm ise iffetli aşkın sembolü olan ve bedevî kültürün ürünü olan Uzrî gazele ayrılmıştır. Üçüncü bölüm Fars şiirinde Hadarî ve Uzrî gazele, dördüncü bölüm kla- sik şiirdeki Hadarî gazele ayrılmıştır. Beşinci bölümde yazar, bu gazel türlerinin klasik Türk şiirindeki gelişimini detaylandırmıştır. Altıncı ve son bölüm ise bu gazel türlerinin Fars ve Türk edebiyatına yansıma boyutlarını derinlemesine incelemiştir. Yazar, eserinde gaze- lin doğduğu temel kaynak olan Arap edebiyatından hareketle ondan etkilenen Fars ve Türk kültür ve edebiyatının müşterek niteliklerini birleştirmiştir. Eser, kaynağına inerek gazel konusunda hemen hemen bütün bilgileri örnekler eşliğinde gözler önüne sermesi yönüyle önemlidir. Eser, klasik şiirde beşeri aşkın kaynaklarını gösteren bir kılavuz niteliği taşımaktadır. Anahtar Sözcükler: Hadarî gazel, Uzrî gazel, Gazel felsefesi. GAZELLE PHILOSOPHY Abstract In the study which we conducted for the publication evaluation, the codes of the basic philosophy of gazelle in Arabic literature, which is the main source of classical Turkish po- etry, were examined. The introduction of the study is a source showing the development process of the Arab and Persian gazelle. The first part of the study is devoted to the a āra gazelle, which is the product of urbanization and is shaped on the basis of pleasure. The second part is devoted to the Udhrî gazelle, which is the symbol of chaste love and the product of nomade culture. The third chapter is dedicated to a āra and Udhrî ga- zelles in Persian poetry, and the fourth to a āra gazelle in classical poetry. In the fifth chapter, the author detailed the development of these gazelle types in classical Turkish poetry. In the sixth and last chapter, the author analyzed the reflection of these gazelle types on Persian and Turkish literature in depth. The work is important in that it reveals almost all the information about the gazelle by going down to its source with examples. In the work, the author combined the common qualities of Persian and Turkish culture and literature influenced by the Arabic literature, the main source from which the gazelle was initiated. The work has a feature of a guide showing the sources of human love in classical poetry. Keywords: Ḥaḍāra gazelle, Udhrî gazelle, Ghzal philosophy YIL ǖ YEAR 18, SAYI ǖ ISSUE 36 ǖ GÜZ ǖ AUTUMNǓ2020ǖ2ǔ ss. 229 - 247 Makale geliş tarihi/Received: 8.11.2020-Makale kabul tarihi/Accepted: 1.12.2020