133 STUDIA PRAWNICZE KUL 2 (86) 2021 ISSN: 1897-7146; eISSN: 2719-4264; https://doi.org/10.31743/sp.10790 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl Sądy świeckie i sędziowie w przemówieniach papieża Franciszka Courts and judges in the teaching of Pope Francis Суды и судьи в учении Папы Франциска GRZEGORZ MAROŃ Dr hab., prof. Uniwersytetu Rzeszowskiego e-mail: gmaron@ur.edu.pl, https://orcid.org/0000-0002-3861-9103 Streszczenie: W artykule przybliżono i poddano analizie poglądy papieża Franciszka na temat świeckiego wymiaru sprawiedliwości. Przedstawiono wskazania, postulaty czy oczekiwania papieża odnośnie do sędziów i procesu orzeczniczego. Wskazano również te zjawiska i praktyki, które w nauczaniu papieskim zostały uznane za sprzeniewierzające się etosowi sędziego i roli judykatywy. Omówiono podnoszone przez Franciszka wyzwa- nia, przed jakimi stoją współcześnie sądy, w szczególności problem aktywizmu sędziowskiego oraz zagrożeń dla niezależności trzeciej władzy i jej reprezentantów. Ponadto porównawczo nawiązano do zapatrywań po- przedników Franciszka na kwestię sądownictwa. W ocenie autora papieskie nauczanie stanowi źródło war- tościowych uwag w przedmiocie sądów i sędziów, zasługując na szerszy rezonans w środowisku prawniczym w ramach tzw. zewnętrznej integracji prawoznawstwa. Słowa kluczowe: papież Franciszek, sądy, sędziowie, wymiar sprawiedliwości Summary: The article presents and analyses Pope Francis’ views on the secular (civil) administration of justice. On the one hand, the Pope’s recommendations, postulates, or expectations regarding judges and the judicial process are presented. On the other hand, the phenomena and practices that were identifed in papal teach- ing were classifed as distortions that were contrary to the ethos of the judge and the role of the judiciary. The challenges faced by the courts today, in particular the problem of judicial activism and threats to judicial independence, were also discussed. Comparative references were made to the views of Francis’ predecessors on the issue of the judiciary. In the author’s opinion, the papal teaching is a source of valuable comments on the subject of courts and judges deserving wider attention by the legal community within the so-called exter- nal integration of jurisprudence. Key words: pope Francis, courts, judges, administration of justice Резюме: В статье рассмотрены и проанализированы взгляды Папы Франциска на светскую систему пра- восудия. Представлены указания, постулаты или ожидания Папы относительно судей и судебной власти. Указываются те явления и практики, которые в папском учении рассматривались как неправильно ис- пользующие этос судьи и роль судебной власти. Обсуждаются также поднимаемые Франциском вызовы, с которыми сталкиваются суды в настоящее время, в частности, проблема судебного активизма и угрозы независимости третьей власти и ее представителей. Кроме того, приводится сравнительная характери- стика взглядов на судебную власть предшественников Франциска. По мнению автора, папское учение является источником ценных замечаний на тему судов и судей и заслуживает более широкого резонанса в юридических кругах в рамках так называемой внешней интеграции правоведения. Ключевые слова: Папа Франциск, суды, судьи, правосудие