Zofa Zasacka Biblioteka Narodowa Nastolatki i ich przyjemności czytania książek B adacz praktyk czytelniczych staje przed koniecznością doko- nania wyboru perspektywy ich opisu, nieuchronnie dotyka różnych dyscyplin: socjologii, psychologii, literaturoznawstwa, pedagogiki, bibliologii. Perspektywy teoretyczne stykają się z bogac- twem potrzeb i funkcji przypisywanych przez czytelników czytaniu. W przyjętym w prezentowanym badaniu podejściu społeczno-kultu- rowym, istotne są konteksty, w jakich owe praktyki odbywają się, ich sytuacyjna i funkcjonalna zmienność. Społeczno-kulturowe teorie odbioru ujmują czytanie jako efekt transakcji zawartej między tekstem a czytelnikiem (Barker Ch., 2005, s. 44-45; Martin W., 1986, s. 162-172), który z jednej strony opiera się na własnym życiowym doświadczeniu, z drugiej – na znajomości literackich kodów i konwencji, doświadczeniach lekturowych, któ- re ukształtowały jego oczekiwania wobec określonego tekstu, co pozwala mu na zrozumienie czytanego przekazu. Czytelnik więc roz- poczyna lekturę w określonej sytuacji w swoim życiu codziennym, kontekście społecznym i z pewnym bagażem wyniesionym z własnych doświadczeń. Takie ujęcie podkreśla aktywną postawę odbiorcy, który poddając się grze jaką z nią rozpoczął autor, poszukuje w czytanym tekście odniesień i wskazówek przydatnych we własnym życiu, prze- twarza go i adaptuje do swoich potrzeb. Jest aktywny, „konstruuje znaczenia” poprzez oczekiwania albo antycypacje tego, co w tekście może odnaleźć. Jak to ujął Michael de Certeau, czytelnik „kłusuje” po tekście, wyszukując w nim potrzebne mu sensy: Bez względu na to, czy http://dx.doi.org/10.18778/7969-027-5.04