DERLEME DOI: 10.17681/hsp.338884 Geliş Tarihi/Received:19-09-2017/ Kabul Tarihi/Accepted:27-02-2018 a Yrd. Doç. Dr., Biruni Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beceri Laboratuvarı, gulsencayir@gmail.com, ORCID:0000-0002-6254- 624X b Prof. Dr., Biruni Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, nezihebeji@yahoo.com, ORCID:0000-0002-6254- 4412 Sorumlu yazar/Correspondence: Yrd. Doç.Dr. Gülsen Çayır, Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beceri Laboratuvarı, e-mail: gulsencayir@gmail.com 10. Yıl Caddesi Protokol Yolu No: 45 34010 Topkapı / İstanbul. *T.C. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü-Hemşirelik, Doktora Tezi,2017 HSP 2018;5 (3):443-452 443 Aşırı Aktif Mesaneli Bireylerde Pender’in Sağlığı Geliştirme Modeli Doğrultusunda Planlanan Davranışsal Tedavi Girişimleri Behavioral Treatment Interventions in Individuals with Overactive Bladder in Line with Pender's Health Promotion Model Gülsen ÇAYIR a , Nezihe KIZILKAYA BEJİ b ÖZ Aşırı aktif mesane belirtileri rahatsız edicidir ve bireylerin sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini önemli ölçüde azalttığından çok can sıkıcı bir problem olabilmektedir. Aşırı aktif mesane tedavisinde başlangıçta; yaşam tarzı değişiklikleri, davranışsal tedaviler, mesane eğitimi, pelvik tabanı güçlendirici uygulamalar, elektriksel uyarılar veya bunların kombinasyonları önerilir. Başlangıç tedavisi ile birlikte veya bir sonraki aşamada antimuskarinik ilaçlar kullanılmaktadır. Davranışsal girişimler; sağlıklı yaşam biçimi davranış değişiklikleri (sıvı alımını düzenleme, diyetten mesane irritasyonuna neden olan yiyecekleri çıkarma, kilo kontrolü, defekasyonu düzenleme, sigarayı bırakma vb) kapsamaktadır. Davranışsal girişimlerin temeli, sabırlı olmak, bireyin normal ve anormal mesane fonksiyonunu anlamasını sağlamak, daha sonra aşırı aktif mesane ve acil idrar kaçırmayı önleme veya yönetme stratejilerini öğretmektir. Sağlıklı yaşam biçimi davranışı ile birey sağlığını etkileyecek davranışlarını kontrol etmekte ve kendi sağlık durumuna uygun davranışları seçerek günlük aktivitelerini düzenlemektedir. Pender’in Sağlığı Geliştirme Modeli’ne göre sağlıklı yaşam biçimi davranışları, sağlık sorumluluğu, manevi gelişim, kişilerarası ilişkiler, stres yönetimi, egzersiz ve beslenmedir. Bireyin kendisinin sağlığını kontrol etme sorumluluğu olması modelin odağı kabul edilir. Sağlığını kontrol etme sorumluluğu kendisinde olan bireye model, sağlığı geliştirici davranışların nasıl kazanılması/kazandırılacağı konusunda yol gösterici olmaktadır. Aşırı aktif mesaneli bireylere, Sağlığı Geliştirme Modeli doğrultusunda verilen sağlıklı yaşam biçimi davranış eğitimi tedavi başarısının artmasında etkili olmaktadır. Bu çalışma, aşırı aktif mesaneli bireylerde Pender’in Sağlığı Geliştirme Modeli Doğrultusunda planlanan davranışsal tedavi girişimleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranış değişikliğinin tedavi üzerindeki etkisinin güncel literatür ile açıklanması amacıyla yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Aşırı aktif mesane; Sağlıklı yaşam biçimi davranışı; Pender’in Sağlığı Geliştirme Modeli ABSTRACT Overactive bladder symptoms are disturbing, and overactive bladder can be a very annoying problem since it significantly reduces individuals health-related quality of life. At the beginning of overactive bladder treatment, the individuals are recommended lifestyle changes, behavioral treatments, bladder training, pelvic floor strengthening exercises, electrical stimuli, or combinations of these practices. Antimuscarinic medications are used with the initial therapy or at the following stage. Behavioral interventions include healthy lifestyle behavior changes (regulation of fluid intake, removal of food that causes bladder irritation from the diet, weight control, regulation of defecation, quitting smoking, etc.). The basis of behavioral interventions is to be patient, help the individual to understand the normal and abnormal bladder function, and then to teach strategies to prevent or manage overactive bladder and urge urinary incontinence. With healthy lifestyle behaviors, the individuals control the behaviors affecting their health through the healthy lifestyle behaviors and regulate their daily activities by choosing behaviors according to their own health conditions. According to Pender's Health Promotion Model, healthy lifestyle behaviors are health responsibility, spiritual improvement, interpersonal relations, stress management, exercise, and nutrition. The responsibility of the individual in relation to controlling his/her health is considered as the focus of the model. The model guides the individual, who has the responsibility to control his or her own health, about how to gain/learn the health promoting behaviors. Healthy lifestyle behavior training given to the people with overactive bladder in line with the Health Promotion Model is effective in increasing the success of the treatment. This study was aim to explain the effect of the behavioral treatment interventions and the healthy lifestyle behavior change on the treatment of Pender's Health Promotion Model in the current literature. Keywords: Overactive Bladder; Healthy Lifestyle Behavior; Pender’s Health Promotion Model