Gül, M. Kamalı Aslantaş, T., Yasan, N. Yurdagül, C. & Yıldırım, Z. (2018). Görme engelli bireylerin yabancı dil kelime bilgilerinin geliştirilmesi: tasarım tabanlı araştırma yaklaşımı* . Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (4), 2071-2090. Geliş Tarihi: 27/02/2018 Kabul Tarihi: 28/11/2018 2071 GÖRME ENGELLİ BİREYLERİN YABANCI DİL KELİME BİLGİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ: TASARIM TABANLI ARAŞTIRMA YAKLAŞIMI * Abdülmenaf GÜL ** Tuğba KAMALI ARSLANTAŞ *** Nehir YASAN **** Cemil YURDAGÜL ***** Zahide YILDIRIM ****** ÖZET Bu araştırmanın amacı görme engelli bireylerin İngilizce kelimelerin doğru yazılışını öğrenmeleri için erişilebilir web ve mobil öğrenme ortamının geliştirilmesi ve bu ortamların görme engelliler için etkililiğinin araştırılmasıdır. Çalışmada tasarım tabanlı araştırma yaklaşımı kullanılmış ve üç döngü uygulanmıştır. İlk iki döngüde web sitesinin gelişim süreci tamamlanmış ve üçüncü döngüde mobil uygulama geliştirilmiştir. Çalışmaya uygun örnekleme yöntemiyle seçilmiş 11 yetişkin görme engelli katılmıştır. Veriler demografik bilgi formu, sesli düşünme protokolleri ve gözlem formları aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular, ortamların pratik ve erişilebilir olduğunu, erişilebilirlik problemi olmayan bir ortamda görme engellilerin öğrenmeye yönelik motivasyonlarının yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Görme engellilere yönelik geliştirilen tasarımlar görsel hiçbir unsur içermemeli, içerik mimarisi hedef kitleye yönelik olmalı ve kullanıcılar site içerisinde gitmek istedikleri yere kolay ulaşabilmelidirler. Anahtar Kelimeler: Bilgisayar- destekli kelime öğrenimi, yabancı dil eğitimi, görme engelli eğitimi, erişilebilirlik IMPROVING VOCABULARY KNOWLEDGE OF VISUALLY IMPAIRED PEOPLE: A DESIGN-BASED RESEARCH APPROACH * ABSTRACT The purpose of this study was to develop accessible web and mobile environments for visually impaired (VI) in order to promote the learning of accurate spelling of English vocabulary, and to investigate the effectiveness of these environments. By following the design-based research, this study progressed through three cycles. In the first two cycles, the development process of the website was completed and in the third cycle, the mobile application was developed. 11 VI adult attended the study. The data were gathered with demographic questionnaire, think-aloud protocol and observation form. According to the findings, VI individuals were provided with a practical and accessible platform. Based on the observations, in an accessible environment, VI individuals are highly motivated for learning. Designs for VI individuals should not include any visual elements, content architecture should be appropriate to the target group and the users should navigate easily in the website and mobile application. Keywords: Computer-based vocabulary learning, foreign language education, visually impaired education, accessibility * Bu çalışma TÜBİTAK 1001 proje kapsamında 1 yıllık destek almıştır. ** Hakkari Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, menafgul@gmail.com *** Aksaray Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim Bölümü, tugbakamaliarslantas@gmail.com **** Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü, nyasan@metu.edu.tr ***** Ankara Üniversitesi, Adalet M.Y.O., cyurdagul@metu.edu.tr ****** Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü, zahidey@metu.edu.tr