april 2004 @gro-Informatica 9 Map Talk: de Group Decision Room Ruimtelijke Planning Arend Ligtenberg,Wies Vullings, Jandirk Bulens Wageningen UR, Centrum Geo-Informatie, Postbus 339, 6700 AH Wageningen, arend.ligtenberg@wur.nl Introductie Het totstandkomen van plannen voor de ruimtelijke inrich- ting van Nederland wordt steeds complexer. Aan de ene kant veroorzaakt door een grotere claim op schaarser wordende ruimte. Aan de andere kant door een toenemend aantal actoren bij het planningsproces als gevolg van decentralisa- tie van de ruimtelijke planning. Om deze complexiteit het hoofd te bieden kan gebruik gemaakt worden van vormen van ruimtelijke planning, waarin gezamenlijk aan menings- vorming of planvorming wordt gewerkt. Die werkwijze wordt aangeduid als “Collaboratieve Planning”. Dat is een complex, inefficiënt en tijdrovend proces. De behoefte aan gereedschappen die het proces ondersteunen wordt daarom groter. In samenwerking met het Centrum Landschap van Alterra en “Wageningen Interactive Network Group” (WING) is door het Centrum Geo-Informatie en Wageningen Software Labs (W!SL) MapTalk ontwikkeld. Maptalk is een applicatie die collaboratieve ruimtelijke planvorming ondersteunt in een “group decision room”. W!SL heeft de software ontwikkeld 31 , en CGI heeft het instrument in cases getoetst op de geboden functionaliteit. Dit artikel beschrijft allereerst het concept van MapTalk en gaat kort in op een aantal van de mogelijkheden die Map- Talk biedt. Daarna slot beschrijven we kort een tweetal case studies waarbij MapTalk is ingezet. Tot slot trekken we een aantal conclusies uit onze ervaringen met MapTalk tot nu toe. MapTalk Het uitgangspunt van MapTalk is het gebruik binnen een zogenaamde “group decision room” (GDR) of, in goed Ne- derlands, elektronische vergaderruimte. Het ken- merk van een GDR is dat met behulp van com- puters, met elkaar verbonden in een netwerk, ideeën wor- den gegenereerd (brainstormen). Deze ideeën kunnen vervolgens worden georganiseerd, becommentarieerd en ge- prioriteerd. Vervolgens kunnen hierover besluiten worden genomen. De functies van de software zijn onder meer het faciliteren en structureren van het vergaderproces en erover rapporteren. Voordelen van een GDR zijn onder andere (zie bijvoorbeeld Ypma 2001): – Minder individuele terughoudendheid, participatie op eigen niveau volgens eigen interesses. – Aandacht voor het idee in plaats van degene die het idee brengt. – Groep is de eigenaar van de ideeën. – Minder dominantie door kleine groep deelnemers. – Men verandert eenvoudig, zonder gezichtsverlies, van ideeën. – Meer input in kortere tijd. – Biedt “framework” en processtructuur en vergroot focus. – Groepsgeheugen en objectief beeld van de historie en evo- lutie van een vergadering. Omdat communiceren over ruimtelijke informatie echter lastig is vanwege de gerichtheid op tekst van de meeste be- staande “group decision” software, is MapTalk ontwikkeld. MapTalk heeft een op een kaartbeeld gebaseerd interface. Al naar gelang van de planningsopgave schetst een deelnemer zijn ideeën op een kaart en voorziet deze eventueel van com- mentaar. Voor het schetsen heeft de deelnemer een aantal Collaboratieve planning heeft vaak een iteratief karakter en kent over het algemeen de volgende fasen (Friend en Hickling, 1987): – Oriëntatie: kennismaken met de participanten, het gebied, de problemen en de selectie van relevante thema’s voor de sessie; – Probleem verkenning: doel van deze fase is een meer compleet beeld te verkrijgen van de problemen in het gebied; – Structureren: het definiëren van de problemen en ana- lyseren van richting voor oplossingen; – Ontwerpen: een nieuw ontwerp maken voor het ge- bied; – Vergelijken: het vergelijken van de verschillende ont- werpen en opstellen van argumenten voor en tegen een ontwerp; – Uitvoeren: het maken van een finaal plan; – Evalueren. 3 Contactpersoon Jan-Erik Wien(Jan-Erik.Wien@WISL.NL)