Сергеј ЦВЕТКОВСКИ УДК: 341.33/34:341.123 Изворен научен труд ЛЕГАЛНИ АСПЕКТИ НА ХУМАНИТАРНИТЕ ИНТЕРВЕНЦИИ Кратка содржина Ce nocmaeyea прашањето дали присилните хуманитарни интервенции треба да ce опраедаат наспроти јасната спротивставеност на класичниот за- кон за меѓународни односи. Класичниот пристап ja става нагласката на суеере- нитетот дури и ео случај кога државата станува применувач на злоупотреба на човековите права протие сопстеените граѓани или кога државата ce распаѓа со граѓанска војна, криза или со граѓански нереди. Во овој труд aemopom ja истра- жува безбедносната дебата околу примената на не/легална интервенција водена од императивот на одговорноста за заштита. Aemopom расправа дека хумани- тарната интервенција, и покрај нејаснотиите и контроверзиите на нејзината примена, полека довела до концептот на одговорност за заштита на ранливото население. Овој пристап е засноваи на предноста на човековата безбедност во однос со националната безбедност и на значењето на заштита на цивилите κα- κό опстојчиео несогласување помеѓу државниот суверенитет и интереенцијата. По завршувањето на Студената војна, меѓународната заедница изнашла сред- стеа и волја да ce направи нешто околу распаднатите и пропаднати држави. Дотогаш, ако хуманитарните интервенции биле ретки и ce сметале за нелегал- ни, одеднаш Обединетите нации започнуваат со организирање и спонзорирање на голем број операции за чување на мирот. Ce работи за премин од традицио- налното чување на мирот кон поамбициозни операции на творење на мир. Па та- ка, ce nocmaeyea прашањето за рамнотежата помеѓу постоечката согласност за операции на чуеање на мирот, од една страна, и подготееноста да ce употре- би сила протие оние што ги кршат мироените догоеори и ce протиеат на хума- нитарните мисии, од друга страна. Постојат поделени гледишта на застапни- ците и протиениците на интереенции и на хуманитарните мисии. Стаеоеите ce поделени со полтичката дилема на желбата нешто да ce стори наспроти ризи- кот од неуспех на мисијата. Анализата на политиките зад хуманитарните ин- тереенции мора да ги земе ео еид и јаеното мнение и политиките на Соеетот за безбедност на ОН. Пограј легитимитетот, cè уште остануеа значајниот проб- лем на имплементирање на хуманитарните операции, особено ео услоеи на фи- нансирање на ОН, наспроти генералниот стае дека постои оптимизам ео меѓу- народната заедница за хуманитарните активности на чување на мирот. Клучни зборови: ШМАНИТАРИА ИНТЕРВЕНЦИЈА, ДИХОТОМИЈА, ЗАШТИТА НА ЦИВИЛИ, ХУМАНИТАРНО ПРАВО, ОН