   Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 8 Sayı: 37 Volume: 8 Issue: 37 Nisan 2015 April 2015 www.sosyalarastirmalar.comIssn: 1307-9581 ORTA ÖRETM KURUMLARINDA GÖREV YAPAN EDEBYAT ÖRETMENLERNN DVAN EDEBYATI’NA YÖNELK TUTUMLARININ DEERLENDRLMES (MANSA ÖRNE) EVALUATION ONLINE READING COMPREHENSION SKILLS OF ELEMENTARY PRE-SERVICE TEACHERS (CASE OF MANSA) Bilal ELBR • Öz Aratırmanın amacı; orta öretim kurumlarında görev yapan edebiyat öretmenlerinin Divan edebiyatına yönelik tutumlarını ortaya koymaktır. Aratırmanın çalıma grubu 2014-2015 öretim yılında Manisa ilinde çalıan 72 edebiyat öretmeninden olumaktadır. Aratırma, tarama modelinde yapılmı betimsel bir çalımadır. Çalımadaki veriler, “Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyatı Öretimi Tutum Ölçei” nin “Divan Edebiyatı Öretimi Tutum Ölçei” formunun uygulanması ile elde edilmitir. Aratırmada izin alınarak kullanılan ölçek Gürler (2009) tarafından gelitirilmitir. Verilerin analizinde SPSS 17.00 programı kullanılmıtır. Edebiyat öretmenlerinin divan edebiyatına yönelik tutumları cinsiyet, lisans, ya, okul türü, mesleki kıdem, hizmet içi eitime katılma, lisansüstü eitim ve haftalık ders saati deikenlerine göre incelenmitir. Anahtar Kelimeler: Dîvân Edebiyatı, Edebiyat Öretimi, Öretmen Rolü. Abstract Thepurpose of thisstudy is to put forwardtheattitudes of literatüreteachersworking at secondaryschoolstowardthedîvân literatüre. Studygroup of theresearchincludes 72 literatureteachersworking in Manisa between 2014-2015. Theresearch is a descriptivestudy, carriedout in scanning model. Thedata in thestudy is obtainedbyappyingtheforms “TeachingReligious-SufistTurkishLiteratureAttitudeScale” andTeachingDivan LiteratureAttitudeScale”. TheScale, used in thestudybygettingpermission, is developedby Gürler (2009). Intheanalysis of thedata, SPSS 17,00 program is used. Theattitudes of literatüreteacherstowardDivan Literaturehavebeenanalyzed as pergender, degree, age, type of school, Professional seniarityparticipationtoinservicetranining, master’sdegreeeducationandweeklycoursehours. Keywords: Divan Literature, LiteratureTeacher, Role of Teacher. Giri Edebî eserler, nesiller arasındaki duyu ve düünce farklılıklarını yansıtan birer ayna niteliindedir. Edebiyat öretiminde seçilen eserlerin, yüzyılların “tip” letirdii insanı, millî karakteri, zevk ve kabulleri yansıtması çok önemlidir. Bir sanatçının nerede doduu, hangi eitimlerden geçtii, hangi görevlerde bulunduu edebiyat tarihlerinin iidir. Edebiyat eitiminde öncelikle verilmesi gerekenler, edebiyat zevkini oluturacak metinler ve okuma parçaları olmalıdır. Dîvân edebiyatı öretiminde baarılı olabilmek bu edebiyatın yapısını tanımakla ilikilidir. Tarlan’ın bu konu hakkındaki görüü öyledir: “Divan edebiyatı, kendi içine kapanmı bir edebiyattır. Haricî âlem onun için bir gaye deil, bir vasıtadır. Haricî âlemi hareket hâlinde görmez, onu kendi ruhunda hususî duygusuna göre mânalandırır. Muhitindeki eyanın önce yalnız mânasımevzubahstır. Eyanın, mekân ve erait içinde deimelerini tesbit etmez. Yani eyayı mutlak olarak alır, mukayyet olarak deil. Onun için divan edebiyatında bütün bir muhit görünür, fakat statik ekilde ve bazan sarih olarak, bazan iaretlerle; çünkü fikirler geniliyor, kelimeler yeni mânalar alıyor. Sanatkâr, beyit içine gittikçe daha fazla mânalar koymak istiyor. Lâkin vezin ve mısra genilemiyor. Bu sefer mânalar tekâsüf etmeye balıyor. Ufak bir iaret bazan bizi bir âyete, bir hadîse, bir efsaneye sürüklüyor. Hayalimizde bir âlem çakıyor. Bu kendi içine kapanı divan airlerini lirizme daha çok yaklatırmıtır” (Tarlan, 1981: 49). • Yrd.Doç.Dr., Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Fen –Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü.