sylwan 155 (5): 301−312, 2011 Jarosław Socha, Stanisław Orzeł Socha J., Orzeł S. 2011. Dynamiczne krzywe bonitacyjne dla drzewostanów sosnowych Puszczy Niepoło− mickiej. Sylwan 155 (5): 301−312. The aim of the research was to evaluate, under the conditions of the Niepołomice Primeval Forest, the usefulness of site index models applied in forest practice in Poland and to develop a local system of site index curves for Scots pine. The research materials included measurement results for the trees growing on 74 circular, 0.05 ha sample plots. On the basis of the completed analyses, the age−related change in stand heights in the Niepołomice Primeval Forest is different than the height growth described by means of the site index models used in forest practice in Poland. As a result of several−stage analyses, a dynamic system of site index curves was developed for the Niepołomice Primeval Forest allowing calculation of the site index, as well as forecast of the height of stands at any age. KEY WORDS site index model, base−age invariant, height growth, Pinus sylvestris L. Dynamic site index curves for Scots pine stands in Niepołomice Primeval Forest ABSTRACT Dynamiczne krzywe bonitacyjne dla drzewostanów sosnowych Puszczy Niepołomickiej Addresses Jarosław Socha – e−mail: rlsocha@cyf−kr.edu.pl Stanisław Orzeł – e−mail: rlorzel@cyf−kr.edu.pl Katedra Dendrometrii; Uniwersytet Rolniczy; Al. 29 Listopada 46; 31−425 Kraków Wstęp Informacje o potencjalnej produkcyjności siedlisk mają kluczowe znaczenie dla prowadzenia gospodarki leśnej, mającej na celu trwały i zrównoważony rozwój lasu. Stanowią bowiem podsta− wowe kryterium uwzględniane przy podejmowaniu specyficznych dla poszczególnych siedlisk i gatunków decyzji gospodarczych dotyczących zabiegów hodowlanych, ustalania wielkości etatu oraz wieku rębności [Chen i in. 1998; Kayahara i in. 1998; Splechtna 2001]. O produkcyj− ności drzewostanów decydują w głównej mierze warunki siedliskowe, które w praktyce opisuje się za pomocą siedliskowego typu lasu, zawierającego informacje o żyzności i wilgotności sie− dliska. O ile dosyć precyzyjnie opracowana została klasyfikacja wilgotności siedlisk, to dokładne zdefiniowanie żyzności siedliska jest bardziej skomplikowane z uwagi na jego powiązanie z wieloma czynnikami [Bruchwald, Kliczkowska 1997]. Zdaniem Assmanna [1968] duża nie− pewność, jaką obarczona jest diagnoza zdolności produkcyjnych, oparta tylko na właściwościach gleby i klimatu, powoduje potrzebę określania bonitacji na podstawie wydajności plonów. Za dogodną miarę bonitacji przyjęto wysokość drzewostanu w wieku bazowym, z uwagi na nie− wielki wpływ na jej wielkość warunków zewnętrznych i zabiegów gospodarczych. W praktyce bonitację siedliska określa się na podstawie krzywych bonitacyjnych opisujących zmianę z wie− kiem wysokości drzewostanu. Przebieg tych zmian jest charakterystyczny dla poszczególnych