S C I E N T I A R U M P O L O N O R U M ACTA Acta Sci. Pol. Silv. Colendar. Rat. Ind. Lignar. 4(2) 2005, 63-79 BIOMASA I ROCZNA PRODUKCJA DRZEWOSTANÓW MIESZANYCH PUSZCZY NIEPOŁOMICKIEJ * Stanisław Orzeł, Jarosław Socha, Marcin Forgiel, Wojciech Ochał Akademia Rolnicza w Krakowie Streszczenie. W pracy wykazano, że drzewostanów mieszanych występujących w Puszczy Niepołomickiej nie można zaliczyć do wysoko produkcyjnych. Średnia ich biomasa wynosi bowiem 158,5 t·ha -1 , przyjmując wartości od 40,1 t·ha -1 w I klasie wieku do 347,2 t·ha -1 w III klasie wieku. Udział poszczególnych komponentów biomasy (podszyt, drewno drzew, aparat asymilacyjny) zmienia się z wiekiem i zależy od gatunku głównego tworzącego drzewostan. Biomasa podszytu wynosząca średnio 2,4 t·ha -1 , ma znaczący udział jedynie w drzewostanach II (3,41%) i III (1,79%) klasy wieku. Udział drewna w całkowitej biomasie wynosi średnio 84,4% (od 81,9% w II do 86,4% w drzewostanach IV i starszych klas wieku), zaś aparatu asymilacyjnego 2,2%. Roczna produkcja biomasy warstwy drzew osiąga średnio 8,3 t·ha -1 . Największy przyrost (średnio 9,2 t·ha -1 ·rok -1 ) stwierdzono w drzewostanach III, zaś najmniejszy (średnio 4,7 t·ha -1 ·rok -1 ) w drzewostanach I klasy wieku. W rocznej produkcji biomasy znaczący udział (od 19,2% w I do 44,9% w V klasie wieku) stanowi aparat asymilacyjny. Słowa kluczowe: biomasa, przyrost biomasy, drzewostany mieszane, Puszcza Niepołomicka WSTĘP Stosowanie na szeroką skalę ekologicznych, odnawialnych źródeł energii, to jeden ze sposobów zmniejszania zanieczyszczeń środowiska. Biomasa zaliczana jest do podstawowych źródeł czystej energii [Vanninen i in. 1996, Johansson 1999 a, Biedrzycka 2004, Stucley i in. 2004]. Wykorzystuje się ją między innymi w produkcji biopaliw [Johansson 1999 a] oraz energii elektrycznej i cieplnej [Biedrzycka 2004]. Zaakceptowana uchwałą Sejmu RP z dnia 23 sierpnia 2001 roku „Strategia rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce” przewiduje do 2010 roku osiągnięcie 7,5- * Badania wykonano w ramach projektu nr 3 P06L 013 22 pt.: „Biomasa i roczna produkcja roś- linności drzewiastej Puszczy Niepołomickiej” finansowanego przez KBN. Adres do korespondencji – Corresponding author: dr hab. inż. Stanisław Orzeł, Katedra Dendrometrii Akademii Rolniczej w Krakowie, al. 29 Listopada 46, 31-425 Kraków, e-mail: rlorzel@cyf-kr.edu.pl