BLACK SEA SUMMIT 6th INTERNATIONAL SOCIAL SCIENCES CONGRESS BOOK OF FULL TEXT ISBN: 978-625-7341-36-3 www.karadenizkongresi.org Page | 517 FİLM AFİŞLERİ TASARIMINDA GÖSTERGELER; “BİR ZAMANLAR KIBRIS” DİZİ AFİŞİ ÇÖZÜMLEME ÖRNEĞİ Prof. Dr. Ergün Koca Girne Amerikan Üniversitesi Orcid ID E. Koca: https://orcid.org/0000-0002-4003-1851 Özet: Sosyal yaşantımızın her alanında iletişim büyük bir rol oynamaktadır. Günümüz gelişen teknolojisiyle beraber kitle iletişim araçlarının kullanımı da giderek artmaktadır. İletişim sağlamada en etkin ve kısa yol, görseller kullanarak yapılmasıdır. Afiş, bu noktada görselliği sayesinde iletişimin en önemli aracı haline gelmektedir. Dilbilimsel ve görsel yapılarıyla iletişimde etkin rol oynayan afişler günümüzde sık sık karşılaştığımız bir kitle iletişim aracıdır. Afişte kullanılan tüm göstergeler, verilmek istenen mesajı kısa, öz, akılda kalıcı ve etkili bir şekilde kullanarak iletir. Bu sebeple afişin göstergebilim ile olan ilişkisi önem arz etmektedir. Göstergebilim bu anlamda, dilsel ve görsel göstergelerin incelenerek bir bütünlük oluşturması ile ortaya çıkan anlamların çözümlenmesinde etkin rol oynayan bir bilim dalı olarak karşımıza çıkar. Göstergebilim, F. De Saussure ile şekillenen geçmişiyle bugün itibariyle disiplinlerüstü özellikleriyle bir çok bilim dalının başvurduğu önemli bir referans olarak öne çıkmaktadır. Saussure’ün dilsel göstergelerle ilgilendiği başta gösterge, gösteren ve gösterilen terimleri olmak üzere dili bir dizge olarak ele alıp sistemleştirmesi de göstergebilimin ilgi alanı oluşturur; Ch. S. Peirce, U. Eco, R. Barthes, R. Jakobson, C. Metz, N. Chomsky, P. Wolen, J. Derrida’ya başta olmak üzere birçok bilim adamının dilden-edebiyata, felsefeden-psikolojiye, mimariden-matematiğe, iletişimden-sinemaya, reklama, fotoğrafa, beden diline, görsel tasarımlara kadar birçok alanda anlam aktarımını, görsel mesaj vermeyi, iletişim gerçekleştirmeyi, estetik zevk paylaşımını, bilgi alış-verişi sağlamayı vb. çeşitli göstergeler yoluyla yapmanın mümkün olduğunu öne çıkarmaları da. Yani dilsel bir öge olan sözcükler de, doğal bir olay olan güneşin doğup batması, ateşi belirten duman da, yağmur bulutlarının karartısı da, bir ülkenin bayrağı da, bir futbol takımının amblemi de, bir ülkenin somut ve soyut kültürünün ürünleri olan mimari de, sanat da, folklorik birçok unsur da, dini ve milli göstergeler de, bir tiyatro sahnesindeki kostüm ve tasarımlar da, kısa ya da uzun metrajlı bir filmin mekanı ve karakterleri de göstergebilim açısından anlamlandırmanın bir yoludur. Kıbrıs, stratejik ve coğrafi konumu dolayısıyla yüzyıllardır hep egemen güçlerin ilgisini çekmiş, birçok uygarlığa ve medeniyete ev sahipliği yapmış; bu gün de konuşulan, tartışılan, halen iki etkin halkın geleceklerini belirlemeye çalıştıkları bir adadır. An itibariyle Türk ve Rumların yaşadıkları bölgeler olarak sınırları kan ve gözyaşıyla çizilmiş iki devletli bu ada, İngilizlerin karmaşa ve kargaşayı miras bırakmasından beri savaş rüzgarlarının hiç dinmediği, halkların gelecekleriyle alakalı soru işaretleriyle hayatlarını idame ettirdikleri bir çoğrafyadır. Kıbrıs Türk Halkının kanla, gözyaşıyla ve Türkiye’nin desteğiyle kurduğu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin 1974 öncesi durumunu konu edinen “Bir Zamanlar Kıbrıs” dizisi TRT’nin dönem dizisi serilerinden biridir. Dönem itibariyle fragmanların afişleri gölgede bıraktığı