Türk Psikoloji Yazıları, Haziran 2016, 19 (37), 48-56 Dolaylı Utanma Ölçeğinin Amerika Örnekleminde Geçerlik ve Güvenirliği İrem Metin Orta Ahmet Uysal Elif Helvacı Atılım Üniversitesi Orta Doğu Teknik Üniversitesi Başkent Üniversitesi Gülçin Akbaş Jennifer L. Bryan Orta Doğu Teknik Üniversitesi Houston Üniversitesi Özet Utanma, toplum içinde bireylerin sosyal normları ve beklentileri ihlal ettiği durumlarda meydana çıkan, kendilik bilincini artıran ve rahatsızlık verici bir duygudur. Son yıllarda artan çalışmalar bir başka kişinin utancı üzerinden benzer duyguların yaşanabildiğini göstermektedir. Başkalarının içine düştüğü utanç verici durumlara şahit olunması sonucunda ortaya çıkan bu duygusal tepkiye ‘empatik utanma’ veya ‘dolaylı utanma’ adı verilmiştir. Bu araştırmanın amacı, Amerika örneklemiyle (N = 616) yapılan bir anket çalışmasıyla, dolaylı utanma ölçeğinin geçerlik ve güve- nirliğinin test edilmesi ve ilgili olabileceği düşünülen diğer değişkenlerle ilişkisinin incelenmesidir. Araştırmanın bulgularına göre, dolaylı utanma eğilimi olan kişilerin utanmaya daha yatkın, olumsuz değerlendirilme korkusu daha yüksek, empati ve perspektif alma eğiliminin daha fazla ve benlik saygısının ise daha düşük olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra bulgular, dolaylı utanmanın sadece empati sonucu oluşan utanma duygusundan ibaret olmadığı fkrini desteklemektedir. Anahtar kelimeler: Dolaylı Utanma, empati, perspektif alma, utanma Abstract Embarrassment is a self-conscious, unpleasant emotional response that results from violation of social conventions and expectations. Recent studies have shown that people may also experience embarrassment resulting from witness- ing embarrassing behaviors of strangers. This emotional response to the mishaps of others is known as ‘empathic embarrassment’ or ‘vicarious embarrassment’. The purpose of this study is to test the reliability and validity of Vi- carious Embarrassment Scale in an American sample (Ns = 616) and examine its correlates with related constructs. As a result, people scoring higher in vicarious embarrassment also scored higher in susceptibility to embarrassment, fear of negative evaluation, empathy and perspective-taking, but scored lower in self-esteem. In addition, the fnd- ings suggest that vicarious embarrassment involves more than just empathy and perspective-taking. Key words: Vicarious embarrassment, empathy, perspective-taking, embarrassment Yazışma Adresi: Öğr. Gör. Dr. İrem Metin Orta, Atılım Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü, Kızılcaşar Mahallesi, 06836 İncek Gölbaşı, Ankara - Türkiye E-posta: metinirem@gmail.com