34 PRZEGLĄD SPAWALNICTWA Vol. 89 11/2017 Badania starzeniowe płyt włóknisto-cementowych z użyciem komory starzeniowej Aging tests of fibre-cement boards using an aging chamber Dr hab. inż. Krzysztof Schabowicz, inż. Adam Sterniuk – Politechnika Wrocławska; dr hab. inż. Janusz Juraszek, prof. ATH – Akademia Techniczno-Humanistyczna; dr hab. inż. Maciej Roskosz, prof. AGH – AGH Akademia Górniczo-Hutnicza; mgr inż. Agnieszka Piczak, dr inż. Zbigniew Jurasz – Instytut Badań i Rozwoju Motoryzacji BOSMAL Sp. z o.o. Autor korespondencyjny/Corresponding author: k.schabowicz@pwr.edu.pl Streszczenie W artykule przedstawiono propozycję zastosowania ko- mory starzeniowej do badania płyt włóknisto-cementowych. Badaniom poddano 3 rodzaje płyt włóknisto-cementowych poddanych procesowi starzenia w czasie 1010 godzin, przy natężeniu napromieniowania: 0,35 W/m 2 , temperaturze 65±3 °C, wilgotności 60%±5 RH. Przyjęto następujące cy- kle: 102 min światło, 18 min światło i nadeszczanie próbek. Zastosowano system fltrów: zewnętrzny i wewnętrzny BS. Otrzymano interesujące rezultaty badań, które pozwoliły za- obserwować zmiany zachodzące w mikrostrukturze bada- nych płyt pod wpływem wymienionych procesów. Słowa kluczowe: badania nieniszczące; płyty włóknisto- -cementowe; komora starzeniowa Abstract The article presents the proposal for the application of aging chamber. Three types of fbrous-cement boards were subjected to aging process to the tests for 1010 hours, at an irradiance of 0.35 W/m 2 , 65±3 °C, 60%±5 RH. The fol- lowing cycles were accepted: 102 min light, 18 min light and then specimen deposition. A flter system was used: external and internal BS. Interesting results have been ob- tained, which have allowed us to observe the changes tak- ing place in the microstructure of the plates under investi- gation due to the processes mentioned. Keywords: non-destructive testing; fber-cement board; aging chamber Wprowadzenie Na początku XX wieku czeski inżynier Ludwig Hatschek opracował i opatentował technologię produkcji płyty azbe- stowo-cementowej, którą od tego czasu nazywano eternitem – płytą włókno-cementową i wprowadzono do powszechnej produkcji wyrobów budowlanych oraz zaczęto stosować w budownictwie. Charakteryzowała się ona wyjątkowymi parametrami, a mianowicie: lekkością, wytrzymałością, trwałością oraz niepalnością. Azbest z czasem zastąpiono, na skutek regulacji prawnych, bezpiecznymi włóknami [1,2]. Obecnie płyty włóknisto-cementowe produkowane są z na- turalnych surowców takich jak cement, włókna celulozowe i polialkoholu winylowego (PVA) oraz woda. Ponad 50% mie- szanki produkcyjnej stanowi cement. Celuloza z kolei stanowi „zbrojenie” płyty, wypełnia matrycę i zapewnia właściwą ilość wody potrzebną w procesie hydratacji cementu. Natomiast włókna z PVA nadają odpowiednią wytrzymałość materiału. Dodatkowo dla polepszenia właściwości i przyspieszenia pro- cesu wiązania dodawane są wypełniacze na przykład kaolin, mączka wapienna i inne. Wyroby budowlane wytwarzane z włókno-cementu są stosowane w budownictwie jako materiał budowlany Krzysztof Schabowicz, Janusz Juraszek, Maciej Roskosz, Agnieszka Piczak, Zbigniew Jurasz, Adam Sterniuk przeglad Welding Technology Review i wykończeniowy dla elewacji wentylowanych, okładzin we- wnętrznych i dachów [1,2,6÷8]. Na rysunku 1 przedstawiono przykładowe realizacje budynków, w których zastosowano elewacje wykonane z płyt włóknisto-cementowych. Płyty włóknisto-cementowe stosowane na zewnątrz narażone są na działanie różnych warunków środowisko- wych takich jak zmiany temperatury, insolacja słoneczna, promieniowanie UV, opady deszczu itp. Ważne jest w jaki sposób wpływa to na założoną funkcjonalność i trwałość badanych płyt. Z tego powodu istnieje potrzeba prowadzenia badań tego typu materiałów uwzględniających czynniki, na które będą narażone podczas eksploatacji. Badania takie powinny dać możliwość kontroli zmian na powierzchni i mikrostruktury danego materiału. Należy zaznaczyć, że dotychczas więk- szość badań materiałów wykonanych z włókno-cementu ograniczała się tylko do określania normowych parametrów fizyko-mechanicznych [3,6]. W literaturze spotkać można także rezultaty badań wykonanych z wykorzystaniem me- tod nieniszczących między innymi metody ultradźwiękowej i metody emisji akustycznej [4,5,9]. DOI: http://dxdoiorg/1026628/psv89i11831