Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, Cilt 24, Sayı 1, 2019 ARAŞTIRMA DOI: 10.17482/uumfd.413957 13 MOTOR TERMOSTAT CONTASINDA MEYDANA GELEN KALICI ġEKĠL DEĞĠġĠKLĠKLERĠNĠN DENEYSEL OLARAK ĠNCELENMESĠ Rumeysa YILDIZ * Erol SOLMAZ * Ahmet KUTLU ** Savaş KAYACI *** Alınma: 09.04.2018; düzeltme: 10.12.2018; kabul: 09.01.2019 Öz: Bu çalışmada, araç motor termostatlarında kullanılan farklı malzeme özellikleri ile üretilen contaların kalıcı şekil değişimlerinin araştırılması ve incelenen malzemeler arasında en iyi olanın or taya çıkarılması amaçlanmıştır. İncelenen problem, üretilen contaların kalıcı deformasyon oranının yüksek olmasıdır. Bu durum kullanılan EPDM kauçuğun uygun üretim parametrelere göre üretilmediğini göstermiştir. Uygun parametreyi bulmak için ASTM D395 testi uygulanmasına karar verilmişti r. Numune olarak X,A,B,C grubu olarak tanımlanmış dört tane kauçuk grubu kullanılmıştır. Bu gruplardan X sülfür diğerleri peroksit vulkanizasyonu ile üretilmiştir. Hazırlanan numuneler teste tabi tutulduğunda peroksitle vulkanize edilmiş numunelerin, sülfürle vulkanize edilmiş numunelere göre daha dayanıklı olduğu görülmüştür. Test sonucuna göre kauçuğun üretiminde vulkanizasyon sistemi değiştirilerek peroksitli vulkanize kauçuk türü kullanılmaya başlanmıştır. Anahtar kelimeler: Elastomer, Kauçuk, Kalıcı Şekil Değişikliği, Yaşlandırma, Vulkanizasyon, EPDM Experimental Investigation of Permanent Shape Deformations Formed on Engine Thermostat Seal Abstract: The aim of this research is to investigate permanent shape deformations of seals produced by different material properties using in the vehicle engine thermostats and to find out the best one among the investigated materials. Considering problem, the seals produced have high permanent shape deformation rate. This has been indicated that the EPDM rubber used was not produced due to necessary production conditions. Application of the ASTM D395 test has been decided to find out the best production conditions. Four different types of rubber, which were called as X, A, B, C, have been used as a sample. In these types, X was produced by the sulphur vulcanisation and others produced by the peroxide vulcanisation. When the samples prepared was tested, the samples, which were produced by the peroxide vulcanisation, were the long lasting as compared with the samples, which were produced by sulphur vulcanised. Due to result of these tests, the vulcanisation system has changed in the rubber production and then the rubber type with peroxide vulcanisation has begun to be used. Keywords: Elastomer, Rubber, Residual Deformation, Aging, Relaxation, Peroxide Vulcanisation, Sulphur Vulcanization, EPDM 1. GĠRĠġ Motor aşınmalarının çoğu ilk hareket anında gerçekleşir. Aşınmalar ve yakıt sarfiyatı azaltılması amacıyla motor sıcaklığının bir an önce uygun değere gelmesi istenir. Motor sıcaklığının hızlı bir şekilde istenilen değere gelmesi için termostat kullanılır. Termostat, su soğukken radyatöre giden akışı keserek, suyun motor bloğu içinde devir daim yapmasını sağlar. Bu şekilde soğutma işlemi durdurulur ve motor hızlı bir şekilde istenilen sıcaklığa ulaşır. Motor  Uludağ Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Görükle-Bursa ** Kırpart Otonotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş. *** K-Enstitü Mühendislik İletişim Yazarı: Rumeysa YILDIZ (yldzrumeysa@gmail.com)