89 LEK. SIROV. God. XXXV Broj 35. Str. 89 – 101 Beograd 2015. LEK. SIROV. Vol. XXXV No. 35. Pp. 89 – 101 Belgrade 2015. Originalni naučni rad – Original scientific paper Rukopis primljen: 10.3.2015. UDC: 615.324:593.4; 615.277 Prihvaćen za publikovanje: 1.4.2015. COBISS.SR-ID 220245004 IN VITRO ISPITIVANJE ANTITUMORSKE AKTIVNOSTI EKSTRAKTA SUNERA ACANTHELLA ACUTA Tatjana Stanojković 1 , Sanja Milović 2 , Ivana Matić 1 , Nađa Grozdanić 1 , Zoran Kljajić 3 1 Institut za onkologiju i radiologiju Srbije, Pasterova 14, 11000 Beograd, Srbija 2 Farmaceutski fakultet, Univerzitet u Beogradu, Vojvode Stepe 450, 11221 Beograd, Srbija 3 Institut za biologiju mora, Kotor, Dobrota, P. Fah 69 85330 Kotor, Crna Gora IZVOD Morski organizmi a sunđeri posebno, predstavljaju značajan izvor novih jedinjenja sa dokazanim biološkim, antiproliferativnim i antitumorskim dejstvom. Sunđer Acanthella acuta, poreklom iz Jadranskog mora, Bokokotorski zaliv, sakupljen je sa prirodnog lokaliteta i podvrgnut ekstrakciji radi ipitivanja antitumorskog potencijala. Citotoksičnost dobijenog dihlormetan/metanolnog ekstrakta određivana je na malignim ćelijskim linijama HeLa (adenokarcinom cerviksa): i LS174 (adenokarcinom debelog creva) kao i na zdravim ćelijama MRC 5 (fetalnih fibroblasta pluća) korišćenjem kolorimetrijskog MTT testa. Ispitivani ekstrakt Acanthella acuta ne pokazuje citotoksično dejstvo prema normalnim MRC5 ćelijama, dok je prema malignim ćelijama HeLa (IC 50 =29.51±1.27µg/ml) i LS174 (IC 50 =9.92±0.54µg/ml) pokazan značajan citotoksični efekat. Takođe, in vitro citotoksična aktivnost udružena je sa značajnom akumulacijom ćelija u subG1 fazi ćelijskog ciklusa uz opadanje procenta ćelija u G2/M fazi, što je utvrđeno analizom ćelijskog ciklusa na protočnom citometru. Ključne reči:citotoksičnost, in vitro, HeLa, Acanthella acuta, ćelijski ciklus. UVOD Morski organizmi obuhvataju gotovo polovinu ukupnog biodiverziteta na Zemlji, a morski ekosistem je verovatno najveći izvor supstanci koje mogu biti