Beykoz Akademi Dergisi, 2016;4(1), 36‐58. DERLEME Gönderim tarihi: 11.01.2016 Kabul tarihi: 27.03.2016 DOI: 10.14514/BYK.m.21478082.2016.1/36‐58 ŞEHRİN GÖZYAŞLARI: DÖNÜŞÜM, KAVRAMLAR, TARTIŞMALAR E. ZEYNEP SUDA 1 ÖZ Toplumsal ilişkilerin önemli bir bağlamı, bileşeni olarak kent dinamiğine toplumsal temellerden ve tarihsel süreçlerden söz etmeden yaklaşmamız mümkün değil. Kentsel dinamikler diğer toplumsal dinamiklerin ancak bir bileşeni, bir fonksiyonu olarak işliyor. Kentsel ilişkileri anlamak ve anlamlandırmak için siyasal düzeye, ekonominin işleyişine ve sınıf ilişkilerine bakmak lazım: Sermaye birikiminden, bunun yasalarından, bunlara bağlı olarak ortaya çıkan bölgesel, dönemsel, tarihsel farklı biçimlerden, ideoloji ve siyasetten ve her şeyden önce sınıf mücadelelerinden söz etmeden, kentsel dinamiklerden söz etmenin bir anlamı bulunmuyor. Türkiye’de kentler ve kırlar son 30 yılda çok değişti. Bir büyük imparatorluk başkenti İstanbul hep değişim içinde olageldi. Türkiye’de diğer bölgeler, kırlar ve kentler ise kıyılardan başlamak üzere özellikle Cumhuriyet döneminde ve belirli bazı uğraklarda hızlı dönüşümler geçirdi. 1930 ve 40’ların planlama çalışmalarından sonra 1950’lerle başlayan yıllar bu anlamda köklü dönüşümlere sahne oldu. 1980’lerle başlayan son 30 yıl ise kentlerin bugününü ve yarınını anlamak ve değiştirmek üzere güncel tartışmalarımıza ışık tutan bir dönem olarak görülebilir. 30 yıl derken, başlangıcını 12 Eylül 1980 ile vurgulamak yerinde olur. Bu çalışmada özellikle AKP iktidarı döneminde kentsel dinamiklerin, özellikle de İstanbul kentinin geçirdiği dönüşümler kent hakkı, yasal çerçevede yaşanan değişimler, kamusal alanların durumu, soylulaşma, kentsel dönüşüm, ölçek ve mücadeleler açısından ele alınmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kentsel dönüşüm, kentsel dinamikler, toplumsal hareketler, İstanbul. Jel Kodları: R53, R58, Z18 TEARS OF THE CITY: TRANSFORMATION, CONCEPTS, ARGUMENTS ABSTRACT We cannot address urban dynamics as an important context of social relations without considering the social roots and historical processes. Urban dynamics work as a part of or a function of other social dynamics such as politics, economy and class relations. We should locate urban dynamics within the processes and laws of capital accumulation, specific regional, periodical and historical formations, and workings of ideology and politics. In Turkey urban centers and rural areas has changed a lot in the last 30 years. Istanbul has been an important center with its urban dynamics historically in Ottoman‐Turkish experience. Especially after the formation of Turkish republic other regions, rural and urban centers have also developed rapidly starting with the port cities and their hinterland. After the urban planning efforts of 1930s and 40s, and later starting with 1950s urban dynamics have changed radically. The period after 1980, starting with the coup d’etat of September 12 is particularly important to understand contemporary 1 Doç. Dr., İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi, zeynep.guler@gmail.com.