Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 10 Sayı: 51 Volume: 10 Issue: 51 Ağustos 2017 August 2017 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 Doi Number: http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2017.1802 OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUKLARINA UYGULANAN SES FARKINDALIK MÜZİK PROGRAMININ OKUMA YAZMAYA HAZIRLIKTA ÇOCUKLARIN SESLERİ TANIMA BECERİLERİNE ETKİSİ • THE EFFECT OF PHONOLOGICAL AWARENESS MUSIC PROGRAM FOR PRESCHOOL CHILDREN ON CHILDREN'S PHONOLOGICAL RECOGNITION SKILLS FOR LITERACY PREPARATION Fatma Gülçin DEMİRCİ** Ercan MERTOĞLU*** Öz Bu araştırmada, ses farkındalık becerilerinin, müzik etkinlikleri ile geliştirilmesi hedeflenmiştir. Araştırmada ön test, son test, kontrol gruplu deneysel bir çalışma yürütülmüştür. 2013-2014 yılında Kocaeli ili Darıca ilçesinde bir devlet ilkokulunun anasınıflarına devam eden 60-72 aylık 46 çocuğun, 23’ü deney, 23’ü kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırmanın ön test ve son test aşamalarında Özgül Polat tarafından geliştirilen “Marmara İlköğretime Hazır Oluş Ölçeği Ses Çalışmaları Alt Boyutu”, Watkins ve Edwards tarafından geliştirilen “Mountain Shadows Fonolojik Duyarlılık Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma için müzik etkinlikleri kullanılarak geliştirilen “Ses Farkındalık Müzik Programı” deney grubundaki 23 çocuğa uygulanmıştır. Araştırma sonucunda deney grubundaki öğrencilerin son test puanları ile ön test puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Deney grubu son test puanları, kontrol grubu son test puanlarından anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Müzik Etkinlikleri, Okuma Yazmaya Hazırlık, Ses Farkındalık Becerileri, Sesbirim Farkındalığı. Abstract In this study, it is targeted to develop phonological awareness skills by musical activities. In this study, experimental research was made with pre-test post-test control group method. In 2013-2014 academic year, the study group consisted of 23 students in experimental group and 23 students in control group age of 60-72 month old government preschools located in the districts of Darıca in Kocaeli. In the pre test and final test stages of this study, was used “Marmara Primary Education Preparation Scale Phonological Study Sub-Test” developed by Ozgul Polat and “Mountain Shadows Phonological Awareness Scale” developed by Watkings and Edwards. Musical activities were used to develop “Phonological Awareness Musical Program “is applied to the 23 children in experimental group. The result of the study, post test scores of the students in the experimental group for both tests were significantly higher in the pre test scores. In addition, the experimental group post test scores for both tests were significantly higher than control group post test scores. Keywords: Music, Literacy Preparation, Phonological Awareness Skills, Phoneme Awareness. 1. Giriş Çocuk, bireysel özellikleriyle dünyaya gelir ve doğduğu çevreyle etkileşim içerisinde toplumun bir parçası olur. Doğumla başlayan okul öncesi dönem sürecinde tüm gelişim alanlarında hızla gelişmeye başlar. Eğitim anne karnında başlar, bireyin dünyaya gelmesiyle birlikte ailedeki ve çevredeki sosyal hayatın içerisinde devam eder. Gelişimin en kritik dönemi olarak bilinen hayatın ilk yılları, bireyin eğitiminde en hassas dönemi oluşturur. Çevreyi anlama çabasının bu ilk günlerinden, 6 yıl dolup ilköğretime başlayıncaya kadar geçen süre, çocuğun eğitiminde “kritik dönem” diyebileceğimiz zamanı oluşturur. Zihindeki bu ilk şekillenmeler, algılayış ve düşünüş izleri, yaşama ilişkin temel alışkanlıklar bu yıllarda oluşur (Aşıcı, 2007: 9). Bu bakımdan çocuklara verilecek olan planlı ve programlı öğretimle, gelişimde çok önemli olan yıllarını daha değerli kılacak bir okul öncesi eğitimden, bu eğitimin içeriğinden, temel amaç ve ilkelerinden önemle bahsetmek gerekmektedir. Okul öncesi eğitimin amaçlarından biri çocukları ilkokula hazırlamaktır. Bunların içinde okuma yazmaya hazırlık, çocuklarda okuma yazma için farkındalık yaratmak şeklinde hedeflenmiştir. Yavuzer’e göre (2000), çocuklara okunan öyküler, söylenen şarkılar, mırıldanılan çocuk şiirleri ve melodilerin tümü çocuğun konuşma ve yazma diline duyduğu ilginin gelişmesine yardımcı olur. Bu tür etkinlikler de ileriki • Bu çalışma Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Temel Eğitim Bölümü Okul Öncesi Eğitimi Anabilim Dalında yapılan “Okul Öncesi Dönem Çocuklarına Uygulanan Ses Farkındalık Müzik Programının Okuma Yazmaya Hazırlıkta Çocukların Sesleri Tanıma Becerilerine Etkisi” adlı tezden üretilmiştir. **Bilim Uzmanı, MEB Sarkuysan İlkokulu, 41700, Darıca/Kocaeli, fg.barutcu@gmail.com ***Yrd. Doç. Dr. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi, Temel Eğitim Bölümü, Okul Öncesi Eğitimi Anabilim Dalı, Öğretim Üyesi, 34772, Kadıköy, İstanbul, ercan.mertoglu@marmara.edu.tr