Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı: 49, Bahar 2020. Hakemli Makale ALİYYÜ’L-KÂRÎ VE MİRKÂTÜ’L-MEFÂTÎH ADLI ESERİNİN ŞERH EDEBİYATINDAKİ YERİ Rüfet ŞİRİNOV Dr., Eğitim koordinatörü, Azerbaycan Devleti Gencliye Yardım Vakfı Eğitim Birimi rufet_80@hotmail.com https://orcid.org/0000-0002-3223-1546 ÖZ Araştırma, hicrî X. ve XI. yüzyıllarda yaşayan Ali el-Kârî’nin hayatını ve onun Mirkâtu’l-Mefâtîh Şerhu Mişkâti’l-Mesâbîh eserini konu edinmektedir. Mirkâtu’l- Mefâtîh, hadis edebiyatında cem türü eserlerden biri olan Mişkâtu’l-Mesâbîh üzerine yazılmış en kapsamlı şerh olarak kabul edilmektedir. Ali el-Kârî, söz konusu şerhi kaleme alma sebebi olarak dönem halkının sünnet ve hadise olan ilginin azalmasını gerekçe göstermekte ve Hanefî mezhebinin hadis ilmine olan ilgisini ortaya koymayı hedeflediğini belirtmektedir. Mirkâtü’l-Mefâtîh’in tanıtımı yapılırken telif sebebi ve metoduna temas edilecek; aynı zamanda âlimlerin eser ile ilgili değerlendirmelerine yer verilecektir. Ayrıca bu şerhin İslâmî ilimler açısından değeri ve daha sonraki saha çalışmalarına hangi ölçüde kaynaklık ettiği Arapça ve Türkçe eserler üzerinde tespit edilmeye çalışılacaktır. Mirkâtü’l-Mefâtîh’in yazıldığı dönemde olduğu gibi günümüzde de ilgi görüyor olması, konumuzu önemli hale getirmektedir. Anahtar kelimeler: Ali el-Kârî, Mirkâtu’l-Mefâtîh, Mişkâtu’l-Mesâbîh, Şerh Edebiyatı, Şerh. THE PLACE OF ALI EL-KARI AND HIS WORK MIRKAT AL-MAFATIH IN THE HADITH COMMENTARY LITERATURE The subject of the study is to examine the life of Ali al-Kari, one of the X. and XI. century scholars and his work “Mirkat al-Mafatih”. This work of Ali al-Kari is considered to be the most comprehensive work on “Mishkat al-Mesabih” one of the works considered to be an inclusive characteristic in the science of hadith. The author pointed out the decrease in the interest of people of that period to circumcision and hadith as the reason for writing the annotation in question and stated the he aimed to reveal the interest of Hanafi sect in the hadith. The value of Mirkat al-Mafatih in terms of Islamic sciences and the extent to which it was the source of the studies after him were Bu makale yazarın Ali el-Kâri’nin Şerh Metodu (Mirkâtül’l-Mefâtih Örneği) başlıklı doktora tezinden üretilmiştir.