SESSION 2C: Uluslararası Ticaret II 283 Kırım Yarım Adasının Yatırım Potansiyelleri Asst. Prof. Dr. Kutluk Kağan Sümer (İstanbul University, Turkey) Investment Potentials of the Crimean Peninsula Abstract The current population of the Crimea, education, economy, basic demographics, such as the Crimean peninsula after study highlights the sectors at the regions examined. Available in these sectors FDI (foreign direct capital investments) will be examined, Crimean UNDP and the EU funds will put forward their existing investments. How do all these investments could be effective in favor of the Crimean Tatars will be examined. At the end of the study on the possible investments will be aimed a general SWOT analysis in Crimean penisula. JEL codes: A13, F21 1 Giriş Büyüme için olağan üstü fırsatlar: Son yıllarda Ukrayna yatırımcılar için bir fırsat penceresi olmuştur. Kırım Özerk Cumhuriyeti ülkedeki yatırımlar için en cazip bölgeler arasında yer almaktadır . Son yıllarda artan brüt katma değer, sürekliliği bölge ekonomisi için sürdürülebilir bir büyüme göstergesi halini almıştır. Kırım da bazı sektörlerde büyüme ve ihracat endeksleri yüzde 10-50 arasında dır. Hacimleri 2009 ile karşılaştırıldığında 2010 yılında yüzde 32 oranında yükselmiştir . İki milyon vatandaşı ve artan doğum oranları ile Kırım olumlu demografik eğilimler ve büyük bir iç pazar geliştirme potansiyeline sahiptir. Kırım tüketicilerin satın alma gücü 2010 yılında % 20.7 nominal ücret artışı ile bir şaşırtıcı bir büyüme göstermiştir. Kırım hizmet ve kaynakların yanı sıra vergi teşvikleri için rekabetçi fiyatlarla yatırımcılara büyük ölçüde işletme maliyetlerini düşürmek ve karlılığı artırmak için olanak sağlamaktadır. 1 Nisan 2011 tarihinden bu yana, karlar üzerindeki vergi oranı %23 ila %25 düşürülmüştür ve kademeli olarak 2014 yılına kadar % 16 ya indirilmesi planlanmaktadır. Bunun dışında, yeni kabul edilen Vergi Usul Kanunu hafif sanayi ve otelcilik için on yıllık kardan vergi muafiyetleri tanımaktadır. Ayrıca, modernleşme ve yenilik yatırımları yapan herhangi bir şirketin varlıkları da gelir vergisinden muaf tutulmaktadır. Ukrayna ve Karadeniz Piyasalarına Erişim: Kırım'ın eşsiz konumu ve ihracat potansiyeli olan karayolu sisteminin gelişimi teşvik edilmektedir . Bu da uluslararası ulaşım ağlarına entegrasyonunu kolaylaştırmaktadır. Kırım Karadeniz Bölgesi üzerinde Ukrayna ve Rusya pazarları gibi diğer pazarlara doğru genişleme için mükemmel bir sıçrama tahtasıdır. Sivastopol, Yalta, Feodosia, Kerç ve Eupatoria ve deniz limanları, Rusya Federasyonu, Gürcistan, Türkiye, Bulgaristan, Romanya ile yarımadanın ticaretinde büyük rol oynamaktadır. İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı ve Cebelitarık Boğazı gibi Krasnodar Bölgesi ile açılan kalanalla bir yapay boğaz oluşturulmuştur. Bütün bu coğrafi imkânlarla yarımada hemen hemen dünyadaki deniz kıyısı ülkelerle bağlamaktadır Mayıs 2011'de BDT ile imzalanan serbest ticaret anlaşmasının yanı sıra Avrupa Birliği ile serbest ticaret anlaşması bünyesinde Ukrayna'nın AB üyeliği ile bölge ihracat için güçlü bir ivme kazanacaktır. Uygun Fiyatlarla Mükemmel İnsan Sermayesi : Kırım yarımadası iş gücünün üçte biri tarım, gıda ve işleme sanayi, işletme ve yönetim, mühendislik, inşaat, enerji, tıp gibi son derece ihtiyaç duyulan alanlarda yükseköğretim imkanına sahiptir. Ortalama ücret gelişmiş Avrupa ülkelerinin yanı sıra diğer Karadeniz ülkelerindeki işçilik maliyetlerinin çok daha altında olduğundan nitelikli insan kaynakları konusunda fiyat açısından da rekabetçi özelliğe sahiptir. Kırım 178 Kırım 0,796 Ukrayna 204 Bulgaristan 0,743 Bulgaristan 410 Romanya 0,767 Romanya 365 Türkiye 0,679 Türkiye 446 Gürcistan 0,698 Gürcistan 372 Rusya 0,719 Rusya 452 Tablo 1: Ortalama Ücretler (Avro) State Statistics Committee of Ukraine (2009) Tablo 2: BM İnsani Gelişmişlik İndeksi UNDP Report – Human Development Index 2010 2 Nüfus : Yaklaşık iki milyon olan Kırım Nüfusunun %62,36 sı kentlerde %37,64 ü kırsal kesimde yaşamaktadır.