9. Uluslararası Sinan Sempozyumu 21-22 Nisan 2015 Edirne / TÜRKİYE 9 th International Sinan Symposium April 21-22, 2015 Edirne / TURKEY Trakya Üniversitesi / Edirne 2015 O. Arkoç, B. Öz!ahin 117 KENTSEL PLANLAMADA SINIRLAMALARA YERBİLİMLERİNİN ETKİSİ VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ (CBS) KULLANIMI IMPACT OF EARTH SCIENCES IN URBAN PLANNING BOUNDARIES AND APPLICATION OF GEOGRAPHICAL INFORMATION SYSTEMS (GIS) Orhan Arkoç 1 , Burak Özahin 2 1 Kırklareli Üniversitesi, Teknik Bilimler MYO, İnaat Bölümü, 39100, Kırklareli , Türkiye 2 Kırklareli Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, 39000, Kırklareli , Türkiye 1 orhan.arkoc@klu.edu.tr, 2 burak.ozsahin@klu.edu.tr ÖZET Gelimekte olan ülkelerde hızla artan nüfusa paralel olarak yeni yerleim alanlarına, yeterli besin maddelerine ve enerji kaynaklarına duyulan gereksinim Kentleme Süreci olarak tanımlanmaktadır. Bu süreçte önlemlerin alınmaması durumunda doğal kaynaklar tüketilmekte, doğal afetler oluabilmekte, çevre kirletilebilmektedir. Dolayısı ile yerleim alanları olumsuz olarak etkilenmektedir. Bu nedenle insanların ekosistemde yaamının güvence altına alınması için gelimeleri öngören sınırlamalara, bir diğer söylem ile planlamalara ihtiyaç vardır. Bu ekilde insanların yaam kalitesinin daha ileriye götürülmesi hedeflenmektedir. 1999 depremlerinden sonra geleneksel plan anlayılarının yeterli olmadığı görülmütür. Planlama ve arazi kullanım kararlarının alınmasında “Afete Duyarlı -Doğaya Saygılı” planlama anlayıı ortaya çıkmıtır. Farklı planlama aamalarında coğrafi bilgi sistemleri (CBS) kullanılarak tematik haritalar üretilmekte, mühendislik jeolojisi haritaları (sentez-arazi kullanım) hazırlanıp yer seçiminde yararlanılmaktadır. Bu bildiride planlama (sınırlama) sürecinde CBS ile yapılan sınırlamalara değinilmi, yerbilimlerinin planlama anlayıına katkısı örneklerle anlatılmıtır. Anahtar kelimeler: Kentleme, Çevre, Planlama, Mühendislik Jeolojisi, Yerbilimleri, CBS ABSTRACT Due to rapid population increase, growing need for food, settlement areas and energy resources in developing countries, is called as urbanization process. If necessary preemptive measures about these issues are not taken during urbanization process, natural resources could be destroyed; natural disasters could be triggered, environment could be polluted. In short, need for a boundary (a plan) to predict incoming changes, to secure the life of humans within the ecosystem. A plan is a tool that aims to improve the living standards of the society. After the 1999 İzmit earthquake, it is understood that, the concept of traditional planning is no longer relevant. The new planning approach that involves the decisions for land use is now characterized by disaster-aware and nature-friendly approaches. ın different planning stages, geographical information systems (GIS) is used for producing thematic maps, engineering geology maps (synthesis-land use) for site selection purposes. In this article, planning (bounding) process with the aid of GIS and role of earth sciences is discussed with examples. Keywords: Urban Development, Environment, Planning, Engineering Geology, Earth Sciences, GIS 1. GİRİ# Günümüzde, doğal afetler, insan yerleimleri, sanayi tesisleri, ulaım-alt yapı güzergahı ve benzeri konuları olumsuz etkilemektedir. Diğer taraftan, yeraltı kaynakları ve tarım alanları üzerinde gelien plansız kentler, doğal kaynakların geri dönüümsüz kaybına ve çevre sorunlarına yol açmaktadır. Deprem ve benzeri doğal afetlerin sıkça yaandığı ülkemizde, nüfusun büyük çoğunluğu kentlerde yaamaktadır. Bu durum kentsel nüfusun artıına yol açmakla beraber hızla artan nüfusa bağlı olarak güvenli yeni yerleim alanları, içme-kullanma-sanayi suyu, yapı malzemeleri, atık bertaraf/dearj alanlarına da ihtiyaç hızla artmaktadır. Doğal afetlerin kentlerimizi en ekilde etkilemesi ve doğru arazi kullanımı için planlama vazgeçilmezdir. Planlama bir anl amda istenilen geleceğin resmedilmesidir (Karagüzel, 2012).