Fundacja im. Stefana Batorego 1 Szykując grunt pod „wielką korupcję” Działania (anty)korupcyjne władz w latach 2015–2019 Grzegorz Makowski Streszczenie Wyniki badań opinii społecznej na temat postrzeganej skali korupcji pokazują, że odsetek osób prze- konanych o wadze tego problemu spada sukcesywnie od wielu lat – również w okresie rządów Prawa i Sprawiedliwości. Poprawiająca się percepcja kontrastuje z liczbą skandali, afer i innych działań odby- wających się na granicy prawa lub wręcz z nim sprzecznych, które dotykają obozu prawicy, rządzącego od 2015 roku. Chcąc zrozumieć tę rozbieżność, nie można sprowadzać korupcji do typu przestępstwa. Korupcja jest czymś więcej, a charakter tego zjawiska można najlepiej opisać, ujmując je jako przejaw partykularyzmu w życiu publicznym. Chodzi o dystrybucję różnych dóbr publicznych (np. funduszy, stanowisk, uprawnień itp.) faworyzujące jakąś grupę – np. konkretne środowisko polityczne, które akurat znajduje się u władzy. Tak ujęta korupcja nie musi mieć charakteru przestępczego, może być nawet legalna – uregulowana w prawie. Będzie jednak równie, a może nawet bardziej szkodliwa niż przestępczość korupcyjna. W szczególności z punktu widzenia demokratycznego państwa, od którego oczekuje się działania zgodnie z logiką rządów prawa, a więc też i równości wobec prawa. 1 Grupy zainteresowane realizacją swoich interesów są zdolne zagnieździć korupcję w systemie, to zna- czy stworzyć takie ramy prawne i instytucje, które zagwarantują im uprzywilejowaną pozycję i ułatwią Autor dziękuje prof. Andrzejowi Rychardowi za recenzję oraz uczestnikom dyskusji nad wstępną wersją analizy za cenne uwagi.