Medeniyet Araştırmaları Dergisi
Article
Journal of
Civilization Studies
ISSN: 2148-1652
e-ISSN: 2636-8374
31
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin İdari
Teşkilatlanma Üzerine Etkisi
The Effects of the Presidential Government System on
the Administrative Structure
Nematollah A. FANİD
1
Ferdanur AKMAN
2
Öz
Türkiye’de tarihsel süreç içerisinde tıpkı diğer ülkelerde de olduğu gibi birçok hükümet sisteminin
denendiği görülmektedir. Osmanlı İmparatorluğu ile başlayan süreçte monarşi, meşruti monarşi, meclis
hükümeti sistemi, parlamenter sistem ve başkanlık hükümet sistemlerinin varlığı ile donatılmıştır.
Türkiye’de 1961 Anayasası döneminden itibaren uygulanan parlamenter demokrasi hükümet sistemi siyasi
krizlere yol açarak eleştirilere sebep olmuştur. Siyaset gündemi içerisinde bu eleştirilere çözüm olarak
Başkanlık hükümet sisteminin varlığı sık sık dile getirilmiş ve 2017 Anayasa değişikliği sonucunda
parlamenter hükümet sistemi terk edilerek Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile yasama, yürütme organında köklü değişiklikler gerçekleştirilmiş,
Cumhurbaşkanlığı kararnameleri aracılığıyla yapılan yeni düzenlemelerle yönetimde istikrar ve
verimliliğin arttırılması amaçlanmıştır. Literatür ve mevzuat incelemesi yöntemine dayanılarak yapılan bu
çalışmanın temel amacı hükümet sistemi değişikliği neticesinde yapılan değişikliklerin idari teşkilat
üzerindeki etkilerini incelemek ve kuvvetler ayrılığı ilkesi bağlamında değerlendirmektir. Çalışmada elde
edilen temel bulgu; Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde yapılan bazı değişikliklerin kuvvetler
ayrılığına aykırılık teşkil etmesi ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin asli nitelikte bir düzenleyici işlem
olmasına rağmen sınırlarının net bir şekilde belirlenmemiş olmasıdır. Bu bağlamda Anayasa değişikliği
neticesinde yeniden düzenlenen yasama yürütme ve yargı organlarının yapı ve işleyişinde aksaklığa sebep
olan sorunların ortadan kaldırılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kuvvetler Ayrılığı, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Cumhurbaşkanlığı
Kararnameleri, İdari Teşkilat
Abstract
It is seen that many government systems have been tried in the historical process in Turkey, just as in other
countries. In the process that started with the Ottoman Empire, it was equipped with the existence of
monarchy, constitutional monarchy, parliamentary government system, parliamentary system and
presidential government systems. The parliamentary democracy government system that has been
implemented in Turkey since the 1961 Constitution period (let's write whichever year it is) has caused
criticism by causing political crises. The Presidency government system was frequently mentioned as a
solution to these criticisms in the political agenda, and as a result of the 2017 Constitutional amendment,
the parliamentary government system was abandoned and the Presidential Government System was
adopted. With the Presidential Government System, radical changes were made in the legislative and
executive organs, and it was aimed to increase the stability and efficiency in the administration with the
new regulations made through the Presidential decrees. The main purpose of this study, which is based on
the literature and legislation review method, is to examine the effects of the changes made as a result of the
1
Dr. Öğr. Üyesi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu
Yönetimi Bölümü, nfanid@mehmetakif.edu.tr, ORCID: 0000-0003-4846-5491
2
Bilim Uzmanı, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu
Yönetimi Bölümü, ferdanurakman34@gmail.com, ORCID: 0000-0002-3838-8333
Journal of Civilization Studies
Volume 6, Issue 2, pp. 31-51
December 2021
DOI: 10.52539/mad.995929
Received: 15.09.2021
Accepted: 26.12.2021
© The Author(s) 2021
For reprints and permissions:
https://dergipark.org.tr/tr/pub/mad