VII. UZAKTAN ALGILAMA-CBS SEMPOZYUMU (UZAL-CBS 2018), 18-21 Eylül 2018, Eskişehir KADASTRODA ÜÇ BOYUTLU GÖSTERIM: İMKÂN VE KISITLAMALAR Fatih DÖNER 1 , Samet ŞİRİN 2 1 Doç. Dr., Gümüşhane Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Harita Mühendisliği Bölümü, 29100, Gümüşhane, fatihdoner@gumushane.edu.tr 2 Müh., Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Adıyaman İl Müdürlüğü, 02000, Adıyaman, samet.sirin@csb.gov.tr ÖZET Türkiye’de 2005 yılında Kadastro Kanunu’nda yapılan değişiklikle kadastroya mekânsal bilgi sisteminin altyapısını oluşturma görevi verilmiştir. Bu tarihten sonra Türkiye’de kadastronun tamamlanması, kadastro sisteminin otomasyonu ve paftaların yenilenmesi gibi amaçlarla projeler gerçekleştirilmiştir. Bu projeler sayesinde günümüzde tapu ve kadastro faaliyetleri bilgisayar ortamında yürütülebilmekte ve taşınmazlara ait bilgiler yasal mevzuat çerçevesinde ilgililere ve vatandaşlara sunulabilmektedir. Şubat ayında Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM), ‘3B Kent Modelleri ve Kadastro Projesi’ isimli bir projenin duyurusunu yapmıştır. Öncelikle seçilen pilot bölge üzerinde denenecek ve modelleme çalışmalarının dört yıl süreceği bu proje ile vatandaşların sahibi oldukları bağımsız bölümleri üç boyutlu (3B) olarak ayrıntılı bir şekilde görebilmeleri hedeflenmektedir. Projeyle ayrıca, oluşturulan 3B modeller ile tapu bilgileri ve bağımsız bölümlerin mimari projeleri ilişkilendirilerek birlikte görülebilecektir. Böyle bir projenin hayata geçirilebilmesi ve etkin olarak kullanıcılara kadastro verilerinin 3B olarak sunulabilmesi için 3B verinin modellenmesi ve gösterimi alanlarında alternatiflerin incelenmesine ihtiyaç vardır. Bu çalışmada kadastro verilerinin 3B gösterimine yönelik olarak kullanılabilecek veri modelleri ve gösterim araçlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. CityGML (City Geography Markup Language), IFC (Industry Foundation Classes), IndoorGML ve LADM (Land Administration Domain Model) gibi temel standartlar kullanılabilirlikleri bakımından karşılaştırılmıştır. Çalışmada oluşturulan örnek 3B modeller, çeşitli gösterim araçlarıyla birlikte bu standartların bağımsız bölümlerin temsilinde kullanılabilir olduğunu göstermiştir. Ancak aşılması gereken zorluklar da bulunmaktadır. Bunlardan bazıları üretilen 3B modellerin mevcut kadastro altlıklarıyla entegrasyonu, bağımsız bölümlerin sınırlarının belirlenmesi ve yükseklik için referans alınan yüzeyin belirlenmesi olarak sıralanabilir. Kadastronun konusunu oluşturan taşınmaz mallar söz konusu olduğunda fiziksel sınırlar ve yasal sınırlar arasındaki farkı dikkate almak gerekmektedir. CityGML, IndoorGML ve IFC gibi veri modelleri yapıların fiziksel temsilini hedeflerken LADM gibi veri modelleri sadece fiziksel nesneleri değil taşınmazların yasal sınırlarını da modellemeyi amaçlamaktadır. Anahtar Sözcükler: CityGML, 3B kadastro, 3B modelleme ABSTRACT 3D REPRESENTATION IN CADASTRE: POSSIBILITIES AND RESTRICTIONS With the amendment made in the Cadastre Law in 2005, in Turkey, the task of establishing the infrastructure of spatial information system was given to cadastre. After this date, projects aiming at completing cadastre, automation of cadastral system and renewing of cadastral maps were realized. Thanks to these projects, today land registry and cadastre activities can be carried out in computer environment and information about real estates can be presented to citizens and related subjects within the frame of legal regulations. In February, General Directorate of Land Registry and Cadastre (GDLRC) made a project announcement named '3D City Modeling and Cadastre Project'. With the project, which will be tested first in a selected pilot area and continue four years for modeling works, it is aiming at representing condominiums in three dimensional (3D) detail belong to citizens. It is also aimed with the project that the 3D models created will be displayed together with the architectural projects of the land registry information and condominiums. In order for such a project to be able to put into practice and effectively present cadastral data as 3D to users it is necessary to examine the alternatives in the area of 3D data modeling and representation. In this study, it is aimed to examine data models and display tools that can be used for 3D representation of cadastral data. Standards such as CityGML (City Geography Markup Language), IFC (Industry Foundation Classes), IndoorGML and LADM (Land Administration Domain Model) were compared in terms of usability. The exemplary 3D models generated in the study show that these standards, along with a variety of display tools, can be used to represent condominiums. However, there are also difficulties to overcome. Some of them can be listed as integration of the produced 3D models with the existing cadastral bases, determination of the boundaries of the condominiums and determination of the reference surface for height. When it comes to real estates that make up the issue of the cadastre, it is necessary to consider the difference between physical boundaries and legal boundaries. While data models such as CityGML, IndoorGML, and IFC are targeted physical representation of buildings, LADM are intended to model not only physical objects but also legal boundaries of real estates. Keywords: CityGML, 3D cadastre, 3D modeling http://dx.doi.org/10.15659/uzalcbs2018.6986