Turk J Anaesth Reanim 2013; 41: 131-6 Sezaryende Ketamin:Propofol Kombinasyonu (Ketofol) ile Anestezi İndüksiyonu Anaesthesia Induction with Ketamine:Propofol Combination (Ketofol) in Caesarean Delivery Giriş S ezaryen ameliyatlarında genel anestezi uygulaması, son on yılda azalmış ise de, maternal kanama, belirgin koagülopati, hayatı tehdit eden fetal distres veya hastanın rejyonal anesteziyi reddetmesi gibi durumlarda tercih edilmektedir (1). Genel anestezi uygulamaların- da mevcut aspirasyon riskini azaltmak amacıyla, sıklıkla hızlı sıralı entübasyon uygulanmaktadır. Ancak hızlı sıralı anestezi indüksi- yonu sonrası annede farkındalık, yetersiz analjezi ihtimalleri artmaktadır (2, 3). Bu nedenle, sezaryen ameliyatlarında anestezi indüksiyonu için seçilecek ajan ve dozu çok önemlidir (2, 4). Acil sezaryen uygulamalarında tiyopental ve süksinilkolin ile hızlı sıralı entübasyon ve halojenli ilaçlarla idamenin, birçok anestezist için hala ilk seçenek olduğu bildirilmiştir (2, 5). Etkili bir analjezik olan ketamin, sezaryen için anestezi indüksiyonunda kullanıldığında annede farkın- dalığın ve postoperatif analjezi ihtiyacının azaldığı tespit edilmiştir (2, 3, 6, 7). Ketaminin, 1,1 mg kg -1 ’a kadar olan dozlarda, uterus tonusunu sadece hafif düzeyde (<%10) artırdığı ve fetüsün kliniğini ya da asit-baz düzeyini etkilemediği ileri sürülmektedir (8). Buna karşı, sempatomi- Yazışma Adresi /Address for Correspondence: Dr. Gülay Erdoğan Kayhan, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Malatya, Türkiye Tel.: +90 533 256 00 11 E-posta: drgulayer@yahoo.com ©Telif Hakkı 2013 Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği - Makale metnine www.jtaics.org web sayfasından ulaşılabilir. ©Copyright 2013 by Turkish Anaesthesiology and Intensive Care Society - Available online at www.jtaics.org Geliş Tarihi / Received : 12.10.2012 Kabul Tarihi / Accepted : 06.11.2012 Çevrimiçi Yayın Tarihi / Available Online Date : 24.04.2013 DOI: 10.5152/TJAR.2013.28 Gülay Erdoğan Kayhan, Hüseyin İlksen Toprak, Abdulvahap Aslan, Yusuf Ziya Çolak, Nurçin Gülhaş, Mahmut Durmuş, Mehmet Özcan Ersoy İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Malatya, Türkiye Özgün Araştırma / Original Article 131 Amaç: Bu çalışmanın amacı sezaryen için anestezi indüksiyonunda kulla- nılan ketamin ve propofol kombinasyonu (ketofol) ile tiyopentali anne ve fetüs üzerine etkileri açısından karşılaştırmaktır. Yöntemler: Prospektif, çift-kör ve randomize çalışmaya ASA I-II, 18-35 yaş arası, genel anestezi altında sezaryene alınan, 80 miadında gebe dahil edildi. Hastalar, tiyopental (Grup T) veya ketofol (Grup K) verilmek üzere, iki gruba ayrıldı. Anestezi indüksiyonunda Grup T’ye 4 mg kg -1 tiyopen- tal, Grup K’ya ketofol 1 mg kg -1 ketamin + 1 mg kg -1 propofol uygulandı. Perioperatif dönemde hemodinamik etkiler, BIS değerleri, fetüs ile ilgili değişkenler, postoperatif ağrı düzeyleri ve morfin tüketimi değerlendirildi. Bulgular: Gruplar arasında demografik veriler bakımından istatistiksel anlamlı farklılık yoktu. Kalp atım hızı değerleri Grup K’da, Grup T’den daha düşüktü ve entübasyon sonrası, entübasyon sonrası 15. dk değerleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık mevcuttu. Sistolik ve diyastolik kan basınçları açısından iki grup arasında istatistiksel fark saptanmadı. Apgar skorlaması açısından 1. dakika skorunda gruplar arasında fark bulunmaz- ken, 5. dakika değeri Grup K’da daha yüksek idi (p=0,01). Umblikal ar- ter kan gazı incelemesinde pH değerinin Grup K’da daha yüksek olduğu tespit edildi (p=0,034). Postoperatif ağrı skorları gruplar arasında benzer bulunmasına karşın, 24 saatlik morfin tüketimi Grup K’da daha yüksek bulundu (p=0,008). Sonuç: Sezaryen için anestezi indüksiyonunda 1 mg kg -1 dozda ve (1:1) oranında kullanılan ketofolün anne ve özellikle fetüse etki açısından tiyo- pentale iyi bir alternatif olabileceğini; buna karşın, postoperatif analjezik ihtiyacı açısından hastaların iyi takip edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Sezaryen, genel anestezi, ketofol, tiyopental Objective: Te aim of this study was to compare the maternal and foetal efects of ketamine:propofol (ketofol) combination with thiopental, used in anaesthesia induction for caesarean delivery. Methods: Eighty, 18-35 years-old parturients in ASA I-II class, who were admitted for caesarean delivery under general anaesthesia, were allocated to this prospective, double-blind, randomised study. Patients were divided into two groups according to thiopental (Group T) or ketofol (Group K) administration. In anaesthesia induction, 4 mg kg -1 thiopental for Group T, 1 mg kg -1 ketamin + 1 mg kg -1 propofol (ketofol) for Group K were administered. Haemodynamic efects, BIS values, foetal parameters in the perioperative period and postoperative pain levels and morphine con- sumption were evaluated. Results: Tere were no signifcant diferences between groups with regard to demographic data. Heart rate values were lower in Group K than Group T and there were signifcant diferences between values immediately after intu- bation and 15 min after intubation. Tere were no signifcant diferences in systolic and diastolic blood pressures between the two groups. Apgar scores recorded at the 5 th minute were higher in Group K, while there were no diferences in the 1 st minute scores between groups (p=0.01). Upon analyses of umbilical artery blood gas, pH values were higher in Group K (p=0.034). While pain scores were similar in groups, total morphine consumption for 24 hours was found to be higher in Group K (p=0.008). Conclusion: We believe that 1 mg kg -1 ketofol (1:1), when used for an- aesthesia induction of caesarean delivery, may be a good alternative to thi- opental in terms of maternal and especially foetal efects; however, patients need to be followed closely for postoperative analgesic requirements. Key Words: Caesarean section, general anesthesia, ketofol, thiopental Özet / Abstract