NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. / NOHU J. Eng. Sci., 2021; 10(2), 662-673 Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Niğde Ömer Halisdemir University Journal of Engineering Sciences Araştırma makalesi / Research article www.dergipark.org.tr/tr/pub/ngumuh / www.dergipark.org.tr/en/pub/ngumuh * Sorumlu yazar / Corresponding author, e-posta / e-mail: sbilir@itu.edu.tr (S. Bilir Mahçiçek) Geliş / Recieved: 22.03.2021 Kabul / Accepted: 26.04.2021 Yayımlanma / Published: 27.07.2021 doi: 10.28948/ngmuh.901239 662 İnşaat sektöründe oluşan iş değişiklik taleplerini azaltacak bir proje yönetim sistemi önerisi A project management system proposal to reduce change orders in the construction industry Betül Temel 1 , Gürkan Emre Gürcanlı 2 , Senem Bilir Mahçiçek 3,* 1,2,3 İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, 34469 İstanbul/TÜRKİYE Özet Abstract Hızlı artan nüfus, sosyo-kültürel ihtiyaçların değişimi, ekonomideki gelişim ve değişim inşaat sektörünün önemini zamanla arttırmıştır. Böylelikle, projelerin istenilen süre, kalite ve maliyette başarıyla gerçekleştirilmesini zorlaşmış; işinde tecrübeli, projeyi yönetebilecek kabiliyette proje yönetim firmalarının proje sürecine katılmalarını gerekli kılmıştır. Proje yönetim firmalarının projeyi yönetirken en çok karşılaştıkları sorun ise proje boyunca sıklıkla oluşan iş değişikliği talepleridir. Bu sebeple, sistematik bir iş değişikliği yönetimi ve iş değişikliğini azaltacak bir proje yönetim sistemi, projenin başarısı açısından hayati öneme sahip olmaktadır. Bu çalışmada, değişiklik taleplerine duyarlı, çeşitli sorunlar nedeniyle ortaya çıkan hak taleplerini azaltacak bir proje yönetim sistemi önerisi sunulmuştur. Bu sistem hazırlanırken proje yönetim firmalarının bir projenin başından sonuna kadar yapması gereken işler, literatür ve örnek projeler üzerinden belirlenmiş, tablolar halinde sunulmuştur. Ardından, proje yönetim sistemlerinde revizyonlar yapılarak iş emri değişikliklerinin proje üzerindeki negatif risklerinin düşürülmesi ve iş değişikliklerinin azaltılması hedeflemiştir. Sunulan sistem önerisinden proje yönetimi alanında çalışan tüm proje taraflarının faydalanacaklarına inanılmaktadır. The rapidly increasing population, change of social-cultural needs, development and change in economy have increased importance of construction industry over time. Furthermore, more complicated projects have begun to be constructed and to realize them successfully in desired time, quality and cost has become difficult. These require involvement of experienced project management companies. Conversely, the most common problem faced by project management companies while managing projects is change order requests. Thus, a systematic change order management and a project management system that reduce change orders is vital. In this study, a change order sensitive project management system for change order requests was established in order to reduce claims arising due to various problems in construction projects. For preparation of this system, steps should be performed by project management companies from the beginning to the end of construction projects were determined through literature review and a case study. Results were presented in tabular form. Afterwards, by making revisions in examined project management system and its process flow, it was aimed to reduce change orders and their negative effects on projects. It is believed that all parties in construction projects will benefit from presented system and recommended flowchart. Anahtar kelimeler: Proje yönetim firması, Proje yönetim süreçleri, Hak talepleri, Verimlilik Keywords: Project management company, Project management processes, Claims, Productivity 1 Giriş İnşaatlar, insanlığın var oluşundan beri temel yaşam gereksinimlerin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Daha sonrasında ise ilerleyen endüstriyel devrimler ile başta fabrikalar, ulaştırma yapıları, eğitim ve sağlık ihtiyaçlarını karşılayacak yapılar olmak üzere çeşitli inşaat projelerine ihtiyaç duyulmuştur. İnşaat sektörü ülkemizde de lokomotif sektör özelliği göstermektedir. Doğrudan veya dolaylı olarak 200’ün üstünde farklı sektörlere istihdam sağlayarak ve katma değer yaratarak “ekonominin kaldıracı” olma özelliğini de taşımakta [1], öte yandan inişli çıkışlı özelliği dolayısıyla ekonomideki kırılganlığı da beslemektedir. İnşaat sektörünün belirsiz parametrelerden etkilenmesi ve ekonomiye karşı olan hassasiyeti, sektöre karşı olan güveni giderek azaltsa da inşaat sektörüne yapılan yatırımların hacmi, büyüklüğü ve karmaşıklığı her geçen gün artmaktadır. Bu sebeple mal sahibi ve yatırımcılar güvensiz ve riskli bir alanda kendilerine daha güvenli bir ortam yaratmak için büyük ve karmaşık yapıdaki yatırımlarında oluşabilecek riskleri öngörebilecek, bu riskleri yönetebilecek, gerektiğinde önleyebilecek veya azaltabilecek, özetle projelerinde hedefledikleri zaman, kalite ve bütçeyi yakalayabilecek sektöre hâkim profesyonellere ihtiyaç duymaktadırlar. Diğer bir değişle farklı iş ortaklarının tek bir şantiyede birlikte üretim yapmak zorunda olduğu inşaat sektöründe projelerin etkin bir şekilde