Joanna Siekiera Karta Polaka jako instrument pomocy Polonii w Europie Wschodniej Słowa kluczowe: Karta Polaka, Polonia, Europa Wschodnia, Wschód, pomoc wschod- nia, polska pomoc Zapotrzebowanie na dokument prawny potwierdzający przynależność do narodu polskiego było widoczne od dawna. Jednak po akcesji Rzeczypo- spolitej do Unii Europejskiej, dodatkowo się ono zwiększyło. Miało to swo- ją przyczynę w otwarciu zachodnich, rozwiniętych rynków pracy na pra- cowników z tzw. nowej Unii, a także w restrykcyjnej polityce migracyjnej wobec państw wschodniej Europy. Ułatwienia wizowe były szczególnie oczekiwane przez osoby ze wschodniej Europy, mające de facto zapełnić lukę na rynku pracy powstałą po emigracją zarobkową Polaków. Mimo to przesłanki, na których skupia się racjonalny ustawodawca aktu z dnia 7 września 2007 r., posiadają także pozaekonomiczny charakter. I tak Kar- ta Polaka ma w swym celu realizację konstytucyjnej zasady zachowania związku z narodowym dziedzictwem kulturalnym, a zatem obowiązkiem objęcia opieką dyplomatyczno-konsularnej osób pochodzenia lub narodo- wości polskiej. Co ważne, zakres podmiotowy dokumentu został zawężony do Polaków na Wschodzie. Zgodnie bowiem z art. 2, ust. 2, obywatele 15 państw lub też posiadający w nich status bezpaństwowca są władni ubiegać się o przyznanie im Karty Polaka. Są to byłe republiki radzieckie, gdyż to