AVANT Vol. VI, No. 2-3/2015 113 AVANT, wol. VI, nr 3/2015 ISSN: 2082-6710 avant.edu.pl Skuteczność nauki Autorzy: Łukasz Afeltowicz, Radosław Sojak Wydawca: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Rok wydania: 2015 Liczba stron: 347 Jakub Jakubaszek Instytut Kultury Polskiej, Uniwersytet Warszawski j.jakubaszek@wp.pl Abstrakt Artykuł ten jest omówieniem i krytycznym komentarzem do projektu badaw- czego realizowanego przez Łukasza Afeltowicza i Radosława Sojaka na grun- cie socjologii wiedzy naukowej. Centralne miejsce zajmuje tu wspólna praca obu autorów – książka Arystokraci i rzemieślnicy. Synergia stylów badawczych (Toruń 2015). Zostaje ona przybliżona we właściwym jej kontekście polityc z- nym i historyczno-społecznym, na tle idei postkolonialnych i postzależno- ściowych. Pozwala to lepiej zrozumieć źródła i potencjalne znaczenie społecz- ne projektu Afeltowicza i Sojaka, ale również wydobyć główne jego manka- menty: uniwersalizm, tendencje uniformizacyjne i ahistoryczność (zwłaszcza wskutek niedocenienia przemian instytucjonalnych, jakie w nauce euroame- rykańskiej dokonały się w stuleciu XIX). Słowa kluczowe: socjologia wiedzy naukowej; socjologia nauki; historia kultu- ry; styl badawczy (kategoria interpretacyjna); postkolonializm; nowoczesność. Stylów lektury istnieje zapewne bardzo wiele, jednakże w tym miejscu na myśl przychodzą mi dwa. Mistrzem pierwszego był z pewnością profesor Piotr Kien, wybitny sinolog utrzymujący na co dzień iście żołnierską dyscyplinę intelektualną i cielesną, który to zawsze, jak wyobraził go sobie Elias Canetti, „wytrzymywał od pierwszego słowa do ostatniego” (Canetti 1979: 31). Styl drugi zaś spróbował oddać na papierze Roland Barthes, czytający Sarrassine’a Balzaka w sposób rwany i redundantny (co ciekawe, zestawiając tę lekturę DOI: 10.26913/60202015.0112.0009