Tạp chí Khoa học – Đại học Huế ISSN 2588–1213 Tập 126, Số 6A, 2017, Tr. 45–56 *Liên hệ: thuyhien.ydhue@gmail.com Nhận bài: 14–11–2016; Hoàn thành phản biện: 15–12–2016; Ngày nhận đăng: 30–03–2017 PHÁT TRIỂN HIỂU BIẾT, SUY LUẬN, TƯ DUY THỐNG KÊ CỦA SINH VIÊN Y DƯỢC TRONG ƯỚC LƯỢNG KHOẢNG TIN CẬY Trần Thúy Hiền* Trường Đại học Y Dược, Đại học Huế Tóm tắt. Trong dạy học thống kê y học cho sinh viên y dược, việc nghiên cứu đưa ra một quan điểm để phân biệt giữa hiểu biết, suy luận và tư duy thống kê là rất cần thiết. Các kết quả mang tính nhận thức này có thể được thúc đẩy thông qua các nhiệm vụ dạy học nội dung cụ thể trên lớp. Trên cơ sở đó, chúng tôi đề xuất xây dựng các câu hỏi có nội dung phù hợp cho việc thăm dò hiểu biết, suy luận và tư duy thống kê của sinh viên (SV), với mục tiêu hướng việc dạy học thống kê y học tập trung vào phát triển tổng hợp các kết quả mang tính nhận thức đó vào giải quyết các bài toán gắn liền với y học. Từ khóa. hiểu biết, suy luận, tư duy thống kê, thăm dò, thống kê y học 1. Mở đầu Thống kê có vị trí ngày càng quan trọng trong cuộc sống. Hàng ngày trên các tờ báo và các phương tiện thông tin, chúng ta thường phải đối diện với những thông tin thống kê về các chủ đề khác nhau: từ kinh tế đến giáo dục, từ điện ảnh đến thể thao, từ thực phẩm đến y tế và từ ý kiến cá nhân đến hành vi xã hội, v.v… Các thông tin đó chỉ dẫn cho những quyết định trong cuộc sống cá nhân của mỗi người. Chúng ta cần hiểu tốt về các ý tưởng cơ bản của thống kê để có thể tóm tắt các thông tin tràn ngập trong cuộc sống hàng ngày, cần tư duy có phê phán để đưa ra những quyết định dựa trên những thông tin đó. Một số nhà nghiên cứu gọi đó là hiểu biết thống kê. Thống kê có nhiều ứng dụng quan trọng giúp chẩn đoán, điều trị và đặc biệt là nghiên cứu khoa học về y học. Một bác sĩ khi đối diện với một phát hiện mới trong y học, một dược sĩ khi phân tích một loạt các thí nghiệm, v.v... họ cần có suy luận, tư duy thống kê cơ bản để hướng dẫn cho những giải thích của mình. Xét một ví dụ, trong điều trị nhồi máu não, đối với bác sĩ, nghiên cứu các chất chỉ điểm sinh học sẽ giúp ích rất nhiều trong việc chẩn đoán sớm, tiên lượng mức độ nặng và nguy cơ tử vong đối với bệnh nhân nhồi máu não nhất là khi chưa thấy tổn thương não trên phim chụp cắt lớp vi tính. Khảo sát nồng độ protein S100B và NSE huyết thanh của bệnh nhân, từ những kết quả nghiên cứu trên mẫu, muốn xét xem đây có phải là những chất chỉ điểm hữu ích hay không, trước hết bác sĩ cần phải thực hiện các suy luận