Archiwum Gospodarki Odpadami i Ochrony Środowiska ISSN 1733-4381, vol. 15, issue 2 (2013), p. 33-50 http://awmep.org Methods of disposal of sewage sludge Katarzyna ŚRODA 1 , Agnieszka KIJO-KLECZKOWSKA 2 , Henryk OTWINOWSKI 3 1,2,3 Instytut Maszyn Cieplnych, Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informatyki, Politechnika Częstochowska, al. Armii Krajowej 21, 42-201 Częstochowa, tel./fax: 0343250507, e-mail: katarzynasroda@imc.pcz.czest.pl; kijo@imc.pcz.czest.pl; otwinowski@imc.pcz.czest.pl Abstract The resulting sludge in sewage treatment plants is a troublesome waste that can be disposed of in various ways. However, the choice depends on many factors including: ecological, economic, technological or technical. Due to the fact that sewage sludge is a waste, none of the methods is not ideal from the standpoint of a friendly operation in relation to the environment. However, you can extract methods which are gaining in importance due to the tightening, the relevant legislation in this regard. Keywords: combustion, disposal of sewage sludge, utilization methods Streszczenie Metody utylizacji osadów ściekowych Powstające osady w oczyszczalniach ścieków to uciążliwy odpad, który można zutylizować w różnoraki sposób. Jednak na jego wybór wpływa wiele czynników m.in.: aspekty ekologiczne, ekonomiczne, technologiczne czy techniczne. Ze względu na to, że osady ściekowe są odpadem, żadna z metod nie jest idealnym rozwiązaniem z punktu widzenia przyjaznego funkcjonowania w stosunku do środowiska. Mimo to można wyodrębnić sposoby, które zyskują na znaczeniu ze względu na zaostrzające się odpowiednie przepisy prawne w tym zakresie. Słowa kluczowe: spalanie, unieszkodliwianie osadów ściekowych, metody utylizacji 1. Wstęp W Polsce obserwuje się stopniowy wzrost ilości komunalnych osadów ściekowych, który wynikać może z intensywnej rozbudowy sieci kanalizacyjnych, czy też budowy nowych oczyszczalni ścieków. Z uwagi na takie działania należy zastanowić się nad dokładną analizą wszystkich możliwości utylizacji tychże odpadów. Wykorzystanie jednego sposobu zagospodarowania osadów ściekowych nie rozwiąże rosnącego problemu z nimi związanego. Na wybór odpowiedniej metody unieszkodliwiania osadów ściekowych wpływają głównie ich właściwości, wskazujące na celowość danego sposobu, co wielokrotnie podkreślono w pracy [35]. Kierunki zagospodarowania tych odpadów regulują także odpowiednie przepisy prawne. Te unormowania stanowią swoistą selekcję wśród wspomnianych metod skupiając się na aspekcie ekologicznym. W pracy dokonano przeglądu metod utylizacji osadów ściekowych wyszczególniając zarazem wśród me tod termicznych spalanie i współspalanie z paliwami węglowymi, jako nadrzędne procesy ich unieszkodliwiania. Podkreślano tym samym, że wspomniane procesy umożliwiają nie tylko zmniejszenie ilości tych odpadów, ale również całkowitą ich destrukcję przy częściowym, bądź całkowitym odzysku zawartej w nich energii. 2. Sposoby zagospodarowania osadów ściekowych Na rys. 2.1 przedstawiono metody zagospodarowania komunalnych osadów ściekowych wraz z ich procentowym udziałem. Według [20] można wyróżnić jeszcze magazynowanie czasowe, które stanowi 11,06 %