134 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2019 Dünyadaki Ekonomik İşbirlikleri ve Ütopik Avrasya Economic Cooperation in the World and Utopian Eurasia Assoc. Prof. Dr. Hakkı Çiftçi (Çukurova University, Turkey) Abstract In the first part of this study, Economic Cooperation and Utopian Eurasia, the main characteristics of the new collaborations in the world, the concept of economic cooperation, the effects of the elements, the economic cooperation, the characteristics of structural adjustment, the global market targets with the economic cooperation, the adaptation possibilities and problems of the economic cooperation will be explained. Based on the Eurasian concept, the basic population, economic structure and development potential of the Eurasian Economic Union will be discussed. In the third and the last part, together with the transformations in the world, which carry the confrontational processes, it will be included in the contemporary communication to achieve the success of the economic cooperation by means of the common communication network and the changes in the areas where the rapid change between the political, economic, cultural, technological and social decision-making centers become up-to-date. the necessity of being equipped with sufficient information about economic associations and developments, the success of the country in the field of economy, the changes and developments occurring in the world will be evaluated in the context of Eurasian economic cooperation and the results and suggestions will be made. 1 Giriş Dünya ekonomisindeki gelişmeler dikkate alındığında ekonomik işbirliklerine dahil olmadan bugün artık hiçbir ülke kendi iç yapısı çerçevesinde oluşan, sosyo,ekonomik, politik, kültürel, ekonomik gelişmeler ve hatta bilim ve teknoloji ile gelişemez, kendi kendine yeter sandığı bir ekonomi kurup onun dar bilgi ve olanakları çerçevesinde yaşayamaz. Temelleri İkinci Dünya Savaşına kadar uzanan, ancak 1980’li yıllarda teknoloji ve iletişim alanındaki gelişmelerle adından sıkça söz ettirmeye başlayan Küreselleşme olgusuyla artık, ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel olarak bütünleşen ve homojenleşen bir dünya oluşmaktadır. Bu oluşum kendini zaman içinde iki yönde geliştirmiştir. Bunlardan biri; bütünleşme ve tek bir dünya olma amacını gerçekleştirmek için ülkeler arasındaki gümrük tarifeleri ve diğer ticaret kısıtlamalarının azaltılması ve kaldırılmasını öngören GATT Anlaşması tarzı anlaşmalar, yani evrenselleşme, diğeri ise birbirleriyle gerek ekonomik gerekse coğrafi olarak benzerlik gösteren ülkeler arasındaki ticaretin serbestleştirilmesi amacına yönelik ekonomik entegrasyonlar, yani bölgeselleşme hareketleridir. Bulunulan dönemin şartlarına göre küreselleşme, belli bir bölge ve ideolojiyi paylaşan ülkeler arasında olabileceği gibi, her bölgeyi ve ekonomik yapıyı kendisine yaklaştırarak belirli bir sistem ve düzen dahilinde işbirliklerini sağlamaya yönelik de olabilmektedir. Ülkeler, bugün kendilerinden geri olan ülkelere karşı küreselleşmeyi kullanırken, kendilerine ekonomik, teknolojik bakımdan rakip olan kutuplara karşı birleşerek entegrasyonlar oluştur-maktadırlar. Küreselleşme yolunda da bu kutuplar arasında çeşitli temas ve anlaşmalar gerçekleşmektedir. Dünyanın tek süper gücü olan A.B.D. bile, İngiltere veya kendi bölgesindeki ülkelerle kültürel, ticari, ekonomik ve politik işbirliklerine gitme yoluyla yalnız kalmaktan kaçınmaktadır. Aynı zamanda diğer güçlü kutup olan Avrupa (AB) ile ve çıkarlarına uygun kaynakları sağlayacak veya stratejik önemi olan ülkelerle de küreselleşmeye yönelik ilişkiler kurmaktadır. Birbirine zıt gibi gözüken bu iki gelişim, küreselleşme ve bölgeselleşme; genel görüş itibarıyla aslında birbirinin zıttı değil tamamlayıcısıdır. Bölgesel bir entegrasyona dahil olmak küreselleşme yolunda atılan ilk adımdır (Harman,1996:23). Bu kapsamda eğitim, bilim ve teknoloji, sanayileşme, ticaret. rekabet ve işgücü piyasalarıyla ilgili politikaların yeniden düzenlenmesi önem taşımaktadır. Yapılan bu çalışma; dünyadaki işbirliklerinin Avrasya üzerindeki etkilerini ve dünya ülkelerinde ortaya çıkan radikal ekonomik ve teknolojik değişimlerin genel karakteristiklerini irdelemek ve bu kapsamda değişmeleri ortaya çıkaran global olguların ve ekonomik işbirliklerinin doğasına yönelik incelemelerde bulunmayı amaçlamakta ve dünyadaki ekonomik birliklerdeki gelişmeler karşısındaki durumu irdelenmeye çalışılmaktadır. Yine, bu kapsamda Avrasya'nın yeni sürece adapte olabilmesi için mevcut sanayi yapısı, bilim ve teknoloji politikası konularında neler yapması gerektiği hususu üzerinde durulmaktadır. Bu yapılırken çoğunlukla global bağlantıları çoğaltacak ekonomik faaliyet alanlarının hangileri olduğu ve bunların mevcut durumlarının bir dökümü yapılmaya çalışılacaktır. 2 Dünyadaki Ekonomik İşbirlikleri Genel olarak, dünyadaki ekonomik işbirliklerinin politik ekonomik, sosyolojik, kültürel ve teknolojik açıdan yayılması, massedilmesi, benimsenmesi ülkelerin gelişmişliğinin boyutuyla da farklı anlamlar ve katkılar yükleyecektir. Söz konusu ekonomik birleşme hareketlerinden Gelişmiş Ülkelerin ve Gelişmekte Olan Ülkelerin bekledikleri faydalar, karşılaşacakları tehditler, sorunlar ve sonuçları farklı olabileceği gibi, eğer gelişmişlik düzeyleri farklı olan bu ülkeler aynı ekonomik entegrasyon içinde yer alırsa, gelişmişliklerin düzeyiyle alakalı